Ze eet weer, maar nu huilt ze om alles: emoties in het herstel

Het gaat beter met eten. Eindelijk. De maaltijden zijn minder een gevecht. En dan, op een dinsdagavond, barst ze in tranen uit omdat haar telefoon leeg is. De volgende dag gooit ze een deur dicht om een opmerking van haar broertje. Je kijkt je partner aan en denkt: gaat het nou beter of slechter?

Misschien herken je dit:

  • "Ze eet weer, maar ik herken haar humeur niet."

  • "Vroeger was hij stil en braaf. Nu is hij ineens boos om alles."

  • "Ik dacht dat het ergste voorbij was. Waarom voelt het nu zwaarder?"

  • "Ze zegt dat ze zich nog nooit zo slecht heeft gevoeld, terwijl ze vooruitgaat."

Dat is verwarrend en vermoeiend, zeker als je net een beetje opgelucht was. Maar het is vaak geen teken van achteruitgang. Het kan juist betekenen dat je kind weer begint te voelen.

Waarom dempt een eetstoornis gevoelens?

Veel mensen die herstelden, vertellen hetzelfde: de eetstoornis gaf rust. Niet echte rust, maar een soort verdoving. Kim, die jaren met anorexia worstelde en daarna herstelde, schreef:

"Ik hoefde niet te voelen, niet te denken, ik gaf me over aan de totale controle en kalmte."

Esther, die herstelde van eetbuien, beschreef het van de andere kant. Eten hielp haar om haar emoties de baas te blijven als ze zich eenzaam of verdrietig voelde. Toen ze dat begreep, viel er iets op zijn plek:

"Hier ging het helemaal niet over eten maar over het reguleren van emoties."

Welke vorm de eetstoornis ook heeft, vaak zit er iets onder wat te groot voelt. Verdriet, angst, onzekerheid, boosheid. Lees meer over wat een eetstoornis is en de functie die het kan hebben.

"Ik ging weer voelen"

Als je kind beter gaat eten, valt die verdoving weg. Dan komen de gevoelens terug, soms allemaal tegelijk. Kim beschreef dat moment zo:

"Beginnen met eten had een super groot voordeel en iets engs tegelijk. Ik ging weer voelen."

Ze kon weer echt lachen. Maar ook echt huilen en echt boos worden.

"Bij het hysterische af soms, maar het was eindelijk weer eens echt."

En er kwamen dingen boven die ze dacht te hebben opgeborgen:

"Natuurlijk kwamen er ook dingen los die ik goed opgeborgen dacht te hebben, maar dingen uit doosjes moeten er toch een keer uitkomen."

Voor een ouder kan dat er heftig uitzien. Een kind dat jarenlang vlak en teruggetrokken was, is ineens emotioneel en onvoorspelbaar. Maar Kim beschrijft het als een stap vooruit. Ze kon ook weer genieten van een boek, een film, iets moois op straat.

Muren houden ook de vreugde buiten

Nienke, die op deze site schreef over haar herstel, gebruikte een beeld dat veel ouders zal helpen begrijpen waarom hun kind zich zo lang afschermde. De eetstoornis was voor haar een muur tegen een wereld die gevaarlijk voelde.

"Realiseer je wel dat deze muren niet alleen de pijn buiten houden, maar ook de vreugde !"

Herstel betekent dat die muren langzaam zakken. Daardoor komt de pijn binnen. Maar ook het plezier, de verbinding, het echte contact. Je kind moet leren dat het die gevoelens kan dragen, zonder terug te grijpen naar de eetstoornis.

Ook plezier komt terug

Het is makkelijk om alleen de tranen en de boosheid te zien. Maar let ook op de andere kant. Een kind dat weer voelt, kan ook weer echt lachen. Weer zin hebben in een feestje. Weer spontaan iets willen.

Mette was zestien en midden in haar herstel toen ze een middag met haar coach ging lunchen. Ze bestelde gewoon wat ze wilde, zonder de gebruikelijke strijd in haar hoofd. Ze schreef erover met een uitroep die je als ouder graag zou horen:

"Ik voel weer dat ik leef!"

Zulke momenten zijn klein en gaan soms snel voorbij. Merk ze op. Benoem ze niet te groot, want dat kan druk geven. Maar geniet er samen van. Een gedeelde lachbui aan tafel, een kind dat weer met vriendinnen afspreekt, een avond waarop het even niet over eten gaat. Dat zijn de stappen die herstel echt maken.

Hoe was het thuis voor Esther?

Esther vertelde hoe ze opgroeide. Over gevoelens werd thuis weinig gepraat.

"De boodschappen die ik mee kreeg waren sterk zijn en vooral niet zeuren."

Dat is geen verwijt. Veel gezinnen werken zo, vaak omdat ouders het zelf ook zo leerden. Maar voor een kind dat moet leren voelen, is het belangrijk dat gevoelens thuis wel mogen. Ook boosheid. Ook verdriet. Ook als het ongemakkelijk is.

Wat kun je doen?

  • Schrik niet van de emoties. Een kind dat huilt of boos wordt, laat iets zien wat lang verstopt zat. Dat is niet altijd fijn, maar het is wel echt.

  • Blijf rustig en aanwezig. Je hoeft het gevoel niet op te lossen. Erbij blijven is genoeg.

  • Benoem wat je ziet. "Ik zie dat je verdrietig bent. Dat mag."

  • Houd grenzen aan gedrag. Gevoelens mogen er allemaal zijn. Niet elk gedrag. Deur dichtgooien: oké. Iemand pijn doen: niet oké.

  • Bespreek het met de behandelaar. Vertel wat je thuis ziet. Zo kan de behandeling aansluiten bij wat je kind nu doormaakt.

  • Zorg voor jezelf. Een emotioneel kind in huis kost veel energie. Lees hoe je voor jezelf zorgt.

Wat kun je zeggen?

  • "Ik zie dat er veel loskomt. Dat hoort erbij. Ik ben er."

  • "Je hoeft niet sterk te zijn bij mij."

  • "Huilen is goed. Ik ga niet weg."

  • "Je mag boos zijn. Ik wil wel dat we normaal tegen elkaar blijven praten."

  • "Wil je dat ik iets zeg, of wil je dat ik gewoon naast je zit?"

Wanneer moet je extra opletten?

Meer emoties tijdens herstel is normaal. Maar let op als je kind langdurig somber is, niets meer wil, zichzelf pijn doet of heel donkere gedachten heeft. Bespreek dat altijd met de behandelaar of de huisarts, dezelfde dag. Lees ook als je kind zichzelf ook pijn doet. Bij acuut gevaar bel je 112.

Let ook op terugval. Als gevoelens te groot worden, kan de eetstoornis weer aantrekkelijk lijken. Dat is geen falen, wel een signaal om steun te vergroten. Lees wat je doet bij terugval.

Wat wel, wat niet

Wel:

  • Gevoelens laten bestaan zonder ze weg te praten.

  • Momenten van plezier opmerken en samen delen.

  • Geduld hebben met een kind dat leert voelen.

Niet:

  • "Stel je niet aan" of "vroeger was je toch ook niet zo".

  • Denken dat het slechter gaat omdat je kind emotioneler is.

  • De emoties van je kind persoonlijk nemen.

Weken zonder gedachten over eten

Kim schreef haar verhaal toen ze al jaren hersteld was. Ze wilde anderen laten weten dat het echt kan. Haar beschrijving van hoe dat voelt, is misschien de mooiste hoop voor een ouder die nu midden in de emotionele storm zit:

"op een dag wordt ook jij wakker en besef je dat je al weken geen gedachtes meer over eten hebt."

Ze schreef ook dat het niet vanzelf gaat en niet altijd snel. Maar de gevoelens die nu zo heftig zijn, horen bij de weg terug. Je kind leert weer mens te zijn, met alles erop en eraan.

Lees ook

Wil je leren hoe je je kind steunt als de emoties loskomen? Plan een gesprek met een ervaringsdeskundige van ISA Power, als aanvulling op de bestaande zorg.

Previous
Previous

Durf grenzen te stellen: liefdevol en duidelijk bij een eetstoornis

Next
Next

Je kind vertelt dat het een eetstoornis heeft: hoe reageer je?