Hoe zorg ik voor mezelf als mijn kind ziek is?

Als ik nu even ga zitten, valt alles om.

Het is half elf. De vaatwasser draait, je kind ligt boven, en jij zit eindelijk op de bank. Maar rust komt er niet. Je slaapt slecht. Je gedachten draaien steeds om je kind. Je zegt afspraken af, sport niet meer, en als iemand vraagt hoe het met jóu gaat, weet je eigenlijk geen antwoord. Alles staat in het teken van de eetstoornis.

Veel ouders herkennen dit. En veel ouders voelen zich schuldig zodra ze even aan zichzelf denken. Toch is zelfzorg geen egoïsme. Het is onderhoud. Zonder onderhoud houdt niemand een lange tocht vol.

Isabelle Plasmeijer stelt in haar boek BUDDY UP een vraag die veel ouders raakt:

"En als jij je zorgen maakt om het leven van je kind, wie maakt zich dan nog zorgen om jou?"

Isabelle Plasmeijer, uit BUDDY UP

Neem die vraag even serieus. Wie let er op jou?

Waarom helpt zorgen voor jezelf ook je kind?

Herstel duurt vaak lang. In BUDDY UP wordt het vergeleken met een marathon. Geen sprint, maar een lange tocht met ups en downs. Als je in de eerste weken alles geeft, houd je het niet vol. En je kind heeft je ook over een halfjaar en over een jaar nog nodig.

Bovendien voelt je kind veel. Ben jij uitgeput, gespannen of somber, dan merkt je kind dat, en voelt het zich er soms schuldig over. Laat jij zien dat je goed voor jezelf zorgt, dan geef je het voorbeeld dat dat mag. Dat is precies wat je kind zelf ook moet leren: voelen wat je nodig hebt, en daar iets mee doen.

Wat betekent "je batterij opladen"?

Isabelle gebruikt het beeld van een batterij. Elke zorgelijke maaltijd, elk slapeloos uur, elk gesprek met een behandelaar kost energie. Als je niets terugdoet, raakt de batterij leeg. En een lege batterij merk je vaak pas als het al te laat is.

Haar advies is helder: kom in actie zodra je merkt dat je batterij leeg raakt. Niet pas als je instort. Niemand heeft iets aan een ouder die omvalt, je kind al helemaal niet.

Een moeder vertelt in het boek hoe dat bij haar ging:

"Ik was steeds maar druk 'bezig' om maar niet te hoeven voelen hoe bang ik eigenlijk was dat er iets ergs zou gebeuren met mijn dochter. [...] Na 2 jaar kreeg ik burn-out klachten."

Moeder

Herken je dat? Ik ben gewoon een beetje moe, dat gaat wel weer over. Druk zijn kan voelen als sterk zijn. Regelen, bellen, opzoeken, koken. Maar soms is het ook een manier om de angst niet te hoeven voelen. Dat werkt een tijdje. Tot je lichaam stop zegt.

Het helpt om af en toe stil te staan en jezelf eerlijk te vragen: ben ik bezig omdat het nodig is, of omdat ik niet wil voelen hoe bang ik ben? Die angst mag er zijn. Je mag hem uitspreken, bij je partner, een vriendin of een hulpverlener.

Hoe merk je dat je over je grens gaat?

  • Je bent constant moe, ook na een nacht slapen

  • Je bent snel geïrriteerd of moet vaak huilen

  • Je hebt nergens meer zin in, ook niet in dingen die je vroeger leuk vond

  • Je trekt je terug van vrienden en familie

  • Je hebt hoofdpijn, gespannen schouders of een onrustige maag

  • Je vergeet afspraken of kunt je slecht concentreren

  • Je hebt het gevoel dat je het niet meer aankunt

Herken je veel hiervan? Zoek dan ook voor jezelf hulp. Je eigen huisarts is daarvoor een goed aanspreekpunt.

Mag ik nog leuke dingen doen?

Hoe kan ik nou naar een verjaardag gaan, terwijl het thuis zo slecht gaat?

Ja, dat mag. En je hoeft je daar niet schuldig over te voelen. Dat is een van de tips die in BUDDY UP steeds terugkomt: doe iets leuks voor jezelf, juist omdat herstel een marathon is. Een avond met vriendinnen, een concert, een middag in de tuin. Je kind wordt er niet zieker van als jij even lacht.

Sommige ouders zijn bang dat het lijkt alsof het ze niets kan schelen. Dat is niet zo. Je laat je kind zien dat het leven doorgaat, en dat er buiten de eetstoornis nog dingen zijn die de moeite waard zijn. Dat is een boodschap van hoop.

Kleine stappen die je vandaag kunt zetten

Zelfzorg hoeft niet groot te zijn. Het gaat om kleine momenten waarin je even oplaadt.

  • Plan elke dag een kwartier voor jezelf. Een wandeling, muziek, een bad. Zet het in je agenda als een afspraak.

  • Deel de zorg. Spreek met je partner, familie of vrienden af wie wat oppakt. Al is het maar één avond per week.

  • Spreek "vrije avonden" af. Om de beurt staat één ouder "aan" en heeft de ander echt vrij. Dat werkt ook met een vriend of familielid.

  • Praat erover. Zoek iemand die luistert zonder meteen oplossingen te geven. Soms is gehoord worden genoeg.

  • Houd iets van je eigen leven vast. Een hobby, je werk, een vriendschap. Iets wat van jou is en niet over de eetstoornis gaat.

  • Wees mild voor jezelf. Je maakt fouten en verliest soms je geduld. Dat maakt je geen slechte ouder. Het maakt je een mens.

Wat je liever niet doet:

  • Wachten tot je echt niet meer kunt

  • Alles zelf willen doen omdat niemand het "goed genoeg" doet

  • Je eigen gevoelens wegstoppen om sterk te lijken

Wat kun je zeggen?

Tegen je kind, als je even weg gaat:

  • "Ik ga een uurtje wandelen. Dat heb ik nodig om er straks weer goed voor jou te zijn. Papa is thuis."

Tegen iemand die vraagt of hij kan helpen:

  • "Ja graag. Zou jij donderdag kunnen koken, of een uurtje met me willen wandelen?"

Tegen je partner:

  • "Mijn batterij is bijna leeg. Kun jij morgenavond het overnemen?"

Tegen jezelf, op een slechte dag:

  • "Ik doe wat ik kan. Dat is vandaag genoeg."

Schuldgevoel mag er zijn, maar hoeft niet te sturen

Veel ouders vragen zich af of zij de eetstoornis hebben veroorzaakt, of dat ze het eerder hadden moeten zien. Begrijpelijke vragen. Maar een eetstoornis ontstaat door een combinatie van veel factoren. Schuldgevoel kost bovendien veel energie, en die energie heb je nodig. Zie je schuldgevoel als een teken dat je om je kind geeft, en laat het daarna weer zakken.

En als je denkt: ik kan dit niet meer?

Die gedachte komt bij bijna alle ouders een keer voorbij. Vaak 's avonds laat, na een zware dag aan tafel. Schrik er niet van. Het betekent niet dat je een slechte ouder bent of dat je je kind in de steek laat. Het betekent dat je batterij leeg is.

Neem die gedachte serieus als signaal. Wat kun je deze week laten vallen? Wie kan iets van je overnemen? Welke afspraak kan worden verzet? Vertel ook aan je partner of iemand anders dicht bij je hoe het echt met je gaat. Niet alleen hoe het met je kind gaat.

Merk je dat je somber blijft, slecht blijft slapen of nergens meer plezier in hebt? Maak dan een afspraak bij je eigen huisarts. Je mag ook hulp krijgen.

Hoe houd je het samen vol als ouders?

Als je een partner hebt, kan de eetstoornis jullie uit elkaar drijven. Iedereen zit in de overlevingsstand. Spreek daarom af dat jullie elkaar ook ontlasten. De een heeft de avondmaaltijd, de ander gaat sporten. Volgende keer andersom. Zo laadt ieder om de beurt op.

En gun elkaar het verschil. De een laadt op door te praten, de ander door alleen te fietsen. Allebei is goed.

Steun voor ouders

Je hoeft dit niet alleen te doen. Contact met andere ouders die hetzelfde meemaken kan enorm helpen. Je hoeft niets uit te leggen; zij snappen het. Ook hulp voor jezelf, los van de behandeling van je kind, is geen overbodige luxe.

Begeleiding door ervaringsdeskundigen kan helpen om weer grond onder je voeten te voelen. Bij ISA Power is dat geen GGZ-behandeling, maar specialistische begeleiding als aanvulling op de zorg die je kind al krijgt.

Jij telt ook mee

Goed voor jezelf zorgen is geen verraad aan je kind. Het is een manier om er te kunnen blijven, vandaag en de lange tijd die nog komt. Je mag ademhalen. Je mag lachen. Je mag even niet aan de eetstoornis denken. Juist daardoor heb je straks weer de kracht om naast je kind te staan.

Lees ook

Zoek je een plek waar ook jij gesteund wordt? Het BUDDY UP ouder- en naastenprogramma is er speciaal voor ouders en naasten.

Previous
Previous

Eetstoornis bij jonge kinderen (onder de 12)

Next
Next

Broers en zussen: hoe houd je het gezin in balans?