Hoe kon mijn zoon zichzelf nu dik vinden? Een moeder en zoon kijken terug

Het is zomer, dertig graden. Iedereen op het strand loopt in zwembroek. Alleen jouw zoon houdt zijn T-shirt aan. Je zegt dat het niet nodig is, dat hij er prima uitziet. Het shirt blijft aan.

Zo herinnert Anja zich de eerste tekenen bij haar zoon Ad. Jaren later schreven ze samen hun verhaal op voor deze site: zij als moeder, hij als zoon die herstelde. Dat maakt hun verhaal bijzonder. Je hoort beide kanten van dezelfde jaren.

Misschien herken je dit:

  • "Hij wil altijd iets anders eten dan wij. Dus kook ik maar twee keer."

  • "Hij houdt zijn shirt aan op het strand, al is het nog zo warm."

  • "Hij doet elke ochtend oefeningen op zijn kamer. Ik hoor de vloer kraken."

  • "Is dit mijn schuld? Kwam het door de scheiding?"

Wanneer begon het?

Anja vroeg zich later vaak af wanneer het eigenlijk begonnen was. Ze dacht terug aan de vakanties.

"Een jongen van 14 die zich schaamt voor zijn buik."

Ze kon er van zeggen wat ze wilde, het shirt bleef aan. Na de scheiding van Anja en Ads vader ging het snel. Ad begon elke ochtend met buikspieroefeningen. Hij at dagelijks een volle fruitschaal leeg en wilde bij het avondeten iets wat mager of vetarm was.

Anja ging meerdere gerechten koken: een maaltijd voor de rest, en iets anders voor Ad.

"Het gekke is dat ik er ongewild aan meedeed. Je wilt toch dat hij goed en genoeg eet!"

Dat herkennen veel ouders. Je past je aan omdat je wilt dat je kind in elk geval iets eet. Dat is liefde. Maar het kan de eetstoornis ook ruimte geven, zonder dat je het doorhebt. Je wist toen niet wat je nu weet.

Het moment dat je ogen opengaan

Op een ochtend kwam Ad in zijn pyjamabroek naar beneden. Een vriendin van Anja was er toevallig bij. De vriendin schrok, en Anja nog meer.

"Je kon de botjes en ribben tellen."

Vanaf die dag zag ze het. Ook de omgeving begon vragen te stellen. Anja stond er machteloos bij. Samen met Ad sprak ze af om naar de huisarts te gaan. Hij stemde uiteindelijk in. Wat hij toen zei, is ze nooit vergeten:

"misschien hebben ze wel een slagroomdieet"

Een grapje, misschien. Maar ook een teken dat Ad zelf allang wist dat er iets mis was.

Kinderen maken vaak een grapje op het moment dat het spannend wordt. Het is een manier om de schaamte kleiner te maken. Lach gerust even mee, maar laat het daar niet bij. Een grap kan een opening zijn. "Ik merk dat je het zelf ook wel weet. Fijn dat je meegaat." Meer hoeft het op zo'n moment niet te zijn.

Belangrijk aan dit deel van het verhaal: Anja ging samen met haar zoon. Ze dwong hem niet, maar ze liet het ook niet liggen. Ze sprak het uit, gaf hem even tijd, en ging toen mee. Juist bij een tiener die zich schaamt, maakt dat verschil. Hij hoefde het niet alleen te vertellen.

Waarom vindt een jongen zichzelf dik?

Ad schreef later over zijn kant. Het begon met een onschuldig dieet. Hij wilde zijn zoals de jongens om hem heen, indruk maken op meisjes. Er kwamen regels bij, en die werden steeds strenger. De scheiding gaf alles een versnelling. Afvallen gaf hem rust en het gevoel dat hij iets onder controle had.

Hij vertelde ook dat hij in de spiegel steeds iets anders zag dan anderen.

"Ik zag mezelf niet meer, ik zag een ander persoon."

Bij jongens wordt een eetstoornis vaak later herkend. Afvallen en veel sporten lijken bij een jongen al snel "gewoon fit". Het lichaamsideaal is ook anders: niet alleen dun, maar strak en gespierd. Lees meer over eetstoornis bij jongens en over een verstoord lichaamsbeeld.

"Wat had ik mijn kind aangedaan?"

Anja voelde zich schuldig. Het schuldgevoel over de scheiding werd met de dag groter. Ze vroeg zich af of het allemaal wel waard was geweest.

Als je dit herkent: een scheiding kan een zware gebeurtenis zijn in het leven van een kind. Maar een eetstoornis ontstaat nooit door één ding. Er spelen altijd meerdere factoren mee. Ad schreef jaren later over zijn moeder als zijn "rots in de branding". Niet als oorzaak. Lees meer over oorzaken van een eetstoornis en over een eetstoornis na een scheiding.

Wat hielp volgens moeder en zoon?

De huisarts zag snel dat er meer aan de hand was en adviseerde professionele hulp. Anja ging bij bijna elk gesprek mee.

"We hadden al snel geen geheimen meer voor elkaar."

Er volgde een week met intensieve sessies. "De moeilijkste en heftigste week van ons leven", schreef Anja. Daarna zette ze alles opzij.

"Ik bleef onvoorwaardelijk in hem geloven."

Elk klein stapje vierden ze samen. Ad bevestigt dat. Hij schreef dat hij in zijn herstel altijd tijd en rust vond om zijn verhaal met zijn moeder te delen. Soms leek hij grote stappen te zetten, soms was hij terug bij af.

"Telkens vond ik de rust bij mijn moeder. Ze gaf me kracht en liefde."

Ook bij het eten gaf ze hem ruimte om stap voor stap terug te groeien. Gaandeweg zette ze weer de oude, vertrouwde maaltijden op tafel, en schoof hij gewoon aan.

Wat had beter gekund? Ad is eerlijk

Wat dit verhaal waardevol maakt, is dat Ad ook benoemt wat zijn moeder anders had kunnen doen.

"In de periode dat mijn eetstoornis het heftigst was regeerde ik. Mijn wil was wet."

Hij had een eigen menu en eigen eisen voor de boodschappen. Als iets hem niet beviel, liet hij dat merken. Zijn moeder accepteerde dat vaak, uit angst hem te kwetsen. Ze liet ook zelden zien wat het met haar deed.

Zijn advies aan ouders is helder:

"Ben niet bang om je kind te kwetsen. Durf grenzen te stellen. Laat eens zien wat het gedrag van je kind bij jou losmaakt."

Dat is geen verwijt aan zijn moeder. Het is een les die hij andere ouders wil meegeven. Lees meer over grenzen stellen bij een eetstoornis.

Wat kun je zeggen?

  • "Ik zie dat je je schaamt voor je lichaam. Dat hoeft niet, maar ik snap dat het zo voelt."

  • "Ik kook één maaltijd voor ons allemaal. Ik weet dat dat moeilijk voor je is. We doen het samen."

  • "Ik word verdrietig als je zo tegen me praat. Ik hou van je, en ik ga niet meer alles goedvinden."

  • "Ik geloof in jou. Niet in de eetstoornis."

Wat kun je vandaag doen?

  • Let op schaamte. Een kind dat zich verstopt in kleding, niet meer wil zwemmen of zich niet meer omkleedt waar anderen bij zijn, kan meer aan de hand hebben.

  • Ga samen naar de huisarts. Zoals Anja deed. Ga zelf mee, ook bij een tiener.

  • Kook niet apart. Bespreek met de behandelaar hoe je dat afbouwt als je het al wel doet.

  • Laat zien wat het met jou doet. Rustig, vanuit jezelf, zonder verwijt.

Zie je duizeligheid, flauwvallen of extreme vermoeidheid? Bel dezelfde dag de huisarts of de huisartsenpost. Bij acuut gevaar bel je 112.

Een briefje in haar tas

Toen Ad na de intensieve week weer thuiskwam, schreef hij zijn moeder een briefje. Dertien jaar later droeg ze het nog elke dag bij zich. Ze kreeg er, in haar woorden, een supersterke, sociale, lieve en attente zoon voor terug. En een band die ze daarvoor niet hadden.

Ad noemt haar een wereldvrouw. Zijn laatste woorden aan ouders:

"Blijf geloven in de mens, de persoon, het kind achter de ziekte."

Lees ook

Wil je leren hoe je je zoon steunt en tegelijk grenzen houdt? Het BUDDY UP ouder- en naastenprogramma van ISA Power helpt je daarbij, samen met andere ouders.

Previous
Previous

Mijn zoon wilde profvoetballer worden: ouders over orthorexia

Next
Next

Wat had mij geholpen? Tips van jongeren die herstelden van een eetstoornis