Zaterdagochtend, langs de lijn. Je zoon staat op het veld, maar hij is er niet echt. Vroeger was hij overal bij de bal. Nu staat hij stil, bleek, in zijn eigen wereld. Andere ouders kijken je aan. Niemand zegt iets.
Zo begon het voor Angelique en Thijs. Hun zoon Rowan was twaalf, zat in groep 8 en had één droom: profvoetballer worden. Ze schreven er allebei over op deze site. Hun verhaal laat zien hoe een eetstoornis bij een jongen kan beginnen met iets wat er gezond uitziet.
Misschien herken je dit:
"Hij sport toch gewoon fanatiek? Dat doen zoveel jongens."
"Alles moet gezond. Een patatje na de training is er niet meer bij."
"Als het eten vijf minuten later is, raakt hij in paniek."
"De arts zegt dat het wel meevalt. Mijn gevoel zegt iets anders."
Hoe begon het?
Rowan was een fanatiek voetballer. Na een afwijzing bij de selectie van een voetbalclub leek er iets in hem te knappen. Hij ging eigen trainingsschema's maken, werd onrustig en vermagerde sterk. Ook school werd angstig.
"Je leeft in een roes, je ziet je zoon veranderen in iemand die je niet kent."
Angelique zag dat het mis ging. Maar ze kon het geen naam geven. En de mensen om haar heen ook niet.
Wat is orthorexia?
Later zei de psycholoog dat Rowan "orthorexia" had. Met dat woord bedoelen hulpverleners een obsessie met gezond, zuiver of "goed" eten. Het begint vaak onschuldig: minder snoep, meer groente, beter letten op wat je eet. Bij sporters valt het extra weinig op, omdat "gezond eten voor je sport" zo normaal klinkt.
Het verschil met gewoon gezond leven zit in de dwang en de angst. Het eten wordt steeds strenger, er komen regels bij, en afwijken geeft paniek. Je kind wordt minder vrij, niet gezonder. En net als bij anorexia kan het lichaam ernstig tekortkomen.
Je hoeft als ouder niet te weten welk label erbij hoort. Een diagnose stelt een arts of behandelaar. Wat jij wel kunt zien, is gedrag dat je zorgen baart. Lees meer over wat een eetstoornis is.
"Kom over een maand maar terug"
Wat dit verhaal pijnlijk maakt, is hoe lang Angelique niet serieus genomen werd. Ze schakelde een sportdiëtiste in. Die keek al bezorgd. Daarna ging ze naar de schoolarts.
"Die zei kom over een maand maar terug en ik weet zeker dat Rowan dan is aangekomen."
Ze wist meteen dat het niet zou gaan zoals de arts dacht. Ze maakte zelf een afspraak bij de kinderarts. Rowan vond dat niet leuk, maar Angelique voelde dat ze moest doorpakken. Er volgden onderzoeken, en de uitslagen waren niet goed. Toch kreeg Rowan eerst nog de kans om het zelf op te lossen.
Voor de volgende afspraak gaf Angelique de kinderarts vooraf een briefje:
"hoelang gaan we hiermee door totdat het echt fout gaat?"
Die keer greep de kinderarts in. Rowan werd opgenomen in het ziekenhuis. Het was een klap voor hem, en voor zijn moeder.
Wat kun jij hiervan leren?
Vertrouw op wat je ziet. Angelique schreef: "Ik ben altijd mijn moedergevoel blijven volgen." Dat bleek terecht.
Schrijf je zorgen op. Een briefje of lijstje helpt een arts snel te zien wat jij thuis ziet. Lees ook hoe je een gesprek met de huisarts voorbereidt.
Vraag door als je wordt weggestuurd. Je mag een tweede mening of een snellere afspraak vragen.
Zie je flauwvallen, duizeligheid, een kind dat uitgeput op het veld staat of hartkloppingen? Bel dan dezelfde dag de huisarts of de huisartsenpost. Bij acuut gevaar bel je 112.
Hoe was het daarna, thuis?
Rowan kwam na de opname weer thuis. De begeleiding van de psycholoog bleef. Maar thuis was het niet zomaar weer gewoon. Thijs beschreef wat er veranderde:
"Voor mijn vrouw Angelique en mij is het avondeten een van de leukste momenten van de dag."
Door alle aanpassingen was de lol eraf. Ook een gezinsuitje was minder gezellig. Rowan had veel moeite met onverwachte dingen, zoals een andere dagplanning of een ander gerecht.
Angelique vertelde over de dwang rond tijden:
"Hij begint gewoon aan het eten omdat hij om 17.00 wilt eten."
Ze stond daar vaak tegenover hem. En ze vond het moeilijk om een middenweg te vinden: hoeveel pas je aan, en waar trek je de grens?
Rowan had ook twee kleine zusjes. Angelique schreef: "Heel ons gezin stond op zijn kop." Ze nam drie maanden verlof en zette alles opzij. Dat deden ze met het hele gezin en de familie erbij. Het laat zien hoeveel een eetstoornis van een gezin vraagt. Niet alleen van het kind dat ziek is, maar van iedereen in huis.
Als jij nu ook alles opzij zet: dat is begrijpelijk in een crisis. Maar plan ook momenten voor jezelf en voor je andere kinderen. Zo houd je het langer vol. Lees ook hoe je broers en zussen erbij betrekt.
Ze schreef ook iets wat veel ouders zullen herkennen:
"Soms wens ik wel eens dat die eetstoornis er één dag niet is."
"Als hij maar gewoon gaat eten"
Een van de dingen die Angelique het moeilijkst vond, waren de reacties van anderen. Mensen zeiden makkelijk: "Als hij maar gewoon gaat eten, dan komt het wel goed." Ze liet het maar, want veel mensen begrijpen het niet.
Thuis betrapten zij en Thijs zichzelf op hetzelfde. Ze herinnerden Rowan eraan dat hij moest eten of drinken.
"Op het moment dat we het gezegd hebben denken we al ‘dat hadden we beter niet kunnen doen’."
Die twijfel is heel normaal. Je wilt je kind beschermen, en tegelijk merk je dat herinneren en controleren spanning geeft. Er is geen perfecte balans. Maak daarom samen met de behandelaar afspraken over wat jouw rol aan tafel is, en wat niet. Dan hoef je het niet elke dag opnieuw te bedenken.
Wat kun je zeggen?
Tegen je zoon:
"Ik zie hoe hard je werkt voor je droom. Ik wil dat je lichaam dat ook aankan."
"Ik ben niet tegen sport. Ik ben tegen wat de eetstoornis ervan maakt."
"We eten vandaag om zes uur. Ik weet dat dat spannend is. Ik zit naast je."
Tegen anderen die zeggen "hij moet gewoon eten":
"Was het maar zo simpel. Het is een ziekte, en hij krijgt er hulp voor."
Waarom een coach die het zelf meemaakte?
Na de opname liep Rowan toch vast. Hij zocht iemand die hem begreep. Angelique vond een begeleider die zelf een eetstoornis had overwonnen, een man. Over de eerste ontmoeting schreef ze:
"Hij voelde zich eindelijk ‘thuis’ en begrepen."
Ze noemde het belangrijk dat de doelen vanuit Rowan zelf kwamen, en dat er niet alleen gepraat werd. Praten was niet zijn favoriete ding. Voelen en doen hielpen hem meer.
Voor jongens kan dat extra belangrijk zijn. Een eetstoornis wordt bij jongens vaak later herkend, en veel jongens schamen zich. Lees meer in eetstoornis bij jongens en mijn zoon sport obsessief.
Het advies van een vader
Thijs gaf andere ouders één tip mee:
"Blijf je kind onvoorwaardelijk steunen in zijn of haar strijd tegen de eetstoornis!"
En Angelique sloot haar verhaal af met: "Ik blijf vertrouwen houden, ook al is dat soms erg moeilijk." Rowan was toen op de goede weg. Hij probeerde regelmatig andere dingen te eten, deed het goed op school en had veel vrienden.
Dat is het eerlijke beeld: geen rechte lijn, wel vooruitgang. Ook jouw zoon kan die weg vinden, met hulp en met ouders die blijven kijken en blijven steunen.
Lees ook
Herken je je zoon in dit verhaal? Plan een gesprek bij ISA Power. Onze ervaringsdeskundigen, ook mannelijke, begeleiden je kind en jou, naast de zorg die er al is.