Je hebt al zoveel geprobeerd. Lief zijn, streng zijn, praten, zwijgen. Soms lijkt alles verkeerd te vallen. En dan vraag je je af: wat heeft mijn kind nou echt nodig?
Niemand kan dat beter vertellen dan jongeren die zelf in die eetstoornis zaten en eruit kwamen. Op deze site schreven verschillende van hen in de loop der jaren hun tips voor ouders op. Sofie, Mette, Laura, Klaartje en een jonge vrouw die over hechting schreef. Hier lees je wat zij je willen meegeven.
Misschien herken je dit:
"Ik heb alles al geprobeerd. Lief, streng, praten, zwijgen."
"Wat ik ook zeg, het valt verkeerd."
"Ik zou willen dat ik even in haar hoofd kon kijken."
"Was er maar iemand die me kon vertellen wat echt helpt."
Tip 1: Stel de gewone vraag
Laura kreeg op de middelbare school een eetstoornis. Behalve haar ouders wist niemand het. Iedereen zag dat er iets was, maar niemand vroeg ernaar.
"Er werd om mij en mijn eetstoornis heen geleefd, het mocht er niet zijn."
Wat ze had willen horen, was heel simpel:
"‘Hoe is het met je Laura? Hoe voel je je vandaag?’ Deze zinnetjes zouden voor mij zo veel betekend hebben!"
Laura schreef ook dat het zwijgen averechts werkte. Hoe minder erover gepraat werd, hoe meer ze op de eetstoornis ging leunen en hoe meer contacten ze verloor. Haar advies: blijf je kind betrekken bij het gewone leven. Samen boodschappen doen, samen een wandeling maken. Kleine dingen die laten zien dat het leven meer is dan de eetstoornis.
Dat is misschien de makkelijkste tip, en de meest vergeten. Je kind hoeft niet elke dag een groot gesprek. Een gewone vraag laat zien dat je kind er mag zijn, eetstoornis en al. En als je niet weet wat je moet zeggen, gaf Laura ook een zin mee:
"‘Ik weet niet wat er allemaal in je hoofd om gaat, maar weet dat ik er voor je wil zijn.’"
Tip 2: Praat niet over gewicht, diëten en lijnen
Sofie vertelt hoe gevoelig ze was voor alles wat over eten en lichaam ging. Haar oren stonden open voor elke informatie die de eetstoornis groter maakte. Een buurvrouw gaf haar zelfs een compliment.
"Een oudere dame uit mijn straat vond het (ondanks mijn ondergewicht) knap van mij dat ik zo goed kon lijnen."
Ze kreeg er nog een dieettip bij. Sofie zei toen "doe ik". Nu weet ze wel beter.
Haar advies is helder: praat in de buurt van iemand met een eetstoornis niet over gewicht, diëten of hoeveel iets "mag". Ook niet over jezelf of over anderen. Vraag dat ook aan familie, vrienden en de buren. Dat is geen overdreven voorzichtigheid. Het beschermt je kind.
Tip 3: Vertrouwen is alles, ook rond eten
Sofie at op een gegeven moment liever alleen, met haar eigen gerecht, op haar kamer. Haar moeder probeerde het op haar manier op te lossen.
"Ik heb mama ooit betrapt dat ze stiekem boter in de pan deed."
Het weinige vertrouwen dat Sofie nog had, was daarna helemaal weg. "De intentie van mama was vast goed bedoeld", schreef ze, "maar hierdoor werd de kloof tussen ons nog groter."
Wat leer je daarvan? Wees open over wat je doet, ook als het moeilijk is. Je mag duidelijk zijn over wat er op tafel komt. Dat kan zelfs nodig zijn, in overleg met de behandelaar. Maar doe het niet stiekem. Eerlijkheid van jouw kant maakt het makkelijker om eerlijkheid van je kind te vragen.
Sofie gaf ook een waarschuwing mee:
"Overbetrokkenheid en overbescherming kunnen averechts werken."
Je kind kan zich dan gecontroleerd voelen. Zoek de balans tussen betrokken zijn en je kind ruimte geven.
Tip 4: Push niet te veel als het beter lijkt te gaan
Mette was zestien toen ze haar tips opschreef. Haar tweede tip is verrassend:
"Push niet té veel."
Ze bedoelt: als je kind zegt dat het goed gaat, ga dan niet ineens allerlei dingen halen die je kind vroeger lekker vond. Mette legt uit waarom. Er ontstaat dan druk om te laten zien dat het echt goed gaat. Die druk geeft frustratie.
Herstel is geen wedstrijd. Een goede week betekent niet dat je kind nu alles moet kunnen. Laat het tempo afstemmen met de behandelaar, en vier kleine stappen zonder er meteen een volgende aan te hangen.
Tip 5: Laat niet alles om eten draaien
Mette vond het heel frustrerend als het thuis de hele tijd om eten ging. Klaartje herkende dat. In de kliniek ging het volgens haar vooral over hoeveel, wanneer en welke tussendoortjes. Ze schreef:
"Ik zou liever hebben gehad dat ze meer aandacht zouden hebben besteed aan mijn negatieve zelfbeeld en lage zelfvertrouwen dan altijd maar dat eten"
Dat betekent niet dat eten er niet toe doet. Voldoende en regelmatig eten is nodig om te herstellen, en vaak is structuur rond maaltijden juist heel belangrijk. Maar je kind is meer dan zijn maaltijden. Zorg dat er naast de vaste eetmomenten ook tijd is waarin het over iets anders gaat. Over muziek, school, vrienden, plannen.
Tip 6: De kleine dingen tellen
Mettes derde tip gaat over kleine gebaren. Ze noemt een bad klaarzetten, of klaarstaan met een handdoek als je kind natgeregend thuiskomt van school of training. Of gewoon af en toe een compliment.
"Het zijn de kleine dingen die er ook toedoen!"
Een kind met een eetstoornis gelooft vaak dat het niets waard is. Kleine gebaren zeggen het tegenovergestelde, zonder dat je het hoeft uit te spreken.
Tip 7: Blijf structuur en steun bieden na een opname
De jonge vrouw die over hechting schreef, merkte hoe groot het verschil was tussen de kliniek en thuis. In de kliniek kreeg ze structuur, liefde en aandacht. Thuis viel dat weg.
"Eenmaal weer thuis was de structuur weg, werd mijn ziekte niet erkend en niet begrepen en moest ik maar gewoon normaal gaan doen."
Een jaar later was ze terug bij af. Wil je dat voorkomen? Vraag bij ontslag uit een kliniek welke structuur thuis helpt, en wie je kan ondersteunen. Lees ook hoe de tijd na de behandeling eruitziet.
Wat kun je zeggen?
"Hoe is het vandaag met je? Echt, niet alleen met eten."
"Ik ga niet meer stiekem iets aanpassen. Als ik iets wil veranderen, zeg ik het je."
"Fijn dat het deze week beter gaat. Je hoeft mij niets te bewijzen."
"Zullen we na het eten even iets anders doen? Een stukje lopen of een aflevering kijken?"
"Ik weet niet precies wat er in je hoofd gebeurt. Ik ben er wel."
Wat wel, wat niet
Wel doen:
Gewone vragen stellen over hoe je kind zich voelt.
Thuis en in de familie niet praten over diëten, lijnen en gewicht.
Eerlijk zijn over wat je doet rond eten.
Kleine gebaren van zorg, zonder voorwaarden.
Niet doen:
Om de eetstoornis heen leven alsof die er niet is.
Stiekem dingen aanpassen in het eten.
Bij een goede week meteen meer verwachten.
De hele dag alles om eten laten draaien.
Wat ze allemaal gemeen hebben
Lees je deze tips naast elkaar, dan zie je één lijn. Deze jongeren wilden gezien worden als mens, niet als probleem. Ze wilden eerlijkheid, rust en warmte. En ze wilden dat iemand bleef, ook als zij zich terugtrokken.
De jonge vrouw die over hechting schreef, eindigde zo:
"iedereen verdient liefde en iedereen verdient een arm om zich heen als dat nodig is."
Dat geldt voor je kind. En het geldt ook voor jou.
Lees ook
Wil je meer leren van mensen die het zelf meemaakten? In het BUDDY UP ouder- en naastenprogramma van ISA Power delen ervaringsdeskundigen wat werkt, samen met andere ouders.