Een lege stoel aan tafel: een eetstoornis na de scheiding

Het is zes uur. Iedereen zit aan tafel, behalve één. Er staat een stoel leeg. Niemand zegt er iets over. Je kind schuift het eten over het bord en laat de helft staan. Jij denkt: ze heeft het gewoon even zwaar. Dat gaat wel over.

Bij Lana ging het niet over. Ze was negentien toen haar ouders uit elkaar gingen. In dezelfde periode sloop haar eetstoornis binnen. Jaren later, hersteld, schreef ze erover op deze site. Ze deed dat met liefde voor haar ouders, en met een eerlijkheid die veel ouders kan helpen.

Misschien herken je dit:

  • "Sinds de scheiding eet ze minder. Maar dat is vast de spanning."

  • "We hebben er eigenlijk nooit echt over gepraat."

  • "Ik voel me schuldig. Heb ik dit veroorzaakt?"

  • "Bij haar vader eet ze anders dan bij mij. Ik weet niet wat waar is."

Een eigen kamer, en een onrustig gevoel

Lana begint haar verhaal met een gewoon moment.

"Daar sta ik dan. Kijkend naar mijn nieuwe kamer met de verfroller nog in mijn hand."

Na jaren een kamer gedeeld te hebben met haar tweelingzus, kreeg ze een eigen kamer. Ze hoorde blij te zijn. Maar ze voelde zich gespannen en onrustig, zonder te weten waarom. Ze sloeg de lunch over. Het onrustige gevoel werd minder. Rust.

Die avond aan tafel zat ze naast een lege stoel.

"Ik wil geen eigen kamer, ik wil geen lege stoel. Ik wil dat papa daar zit. Maar papa is er niet."

Ze liet haar bord voor de helft staan. En weer voelde ze rust. Achteraf schreef ze dat ze die dag een deur had geopend die ze liever dicht had gelaten.

Waarom kan een eetstoornis "helpen"?

Dat is misschien het lastigste om te lezen als ouder. Lana beschreef de eetstoornis als iets wat haar in die tijd rust gaf. Niet eten dempte de spanning, het verdriet en de leegte. Daarom werd het een houvast.

Dat is bij veel eetstoornissen zo. Het gedrag rond eten wordt een manier om met gevoelens om te gaan die te groot voelen. Bij een scheiding kunnen dat veel gevoelens tegelijk zijn: verdriet, boosheid, onzekerheid, loyaliteit naar twee kanten.

Dat betekent niet dat een scheiding een eetstoornis veroorzaakt. Er spelen altijd meer dingen mee. De meeste kinderen van gescheiden ouders krijgen geen eetstoornis. Maar een scheiding kan wel een moment zijn waarop iets wat al op de loer lag, de kans krijgt. Lees meer over oorzaken van een eetstoornis.

"Er werd niet of amper over gesproken"

Wat Lana het moeilijkst vond aan de scheiding, was niet de scheiding zelf. Het was de stilte eromheen.

"Wat ik vooral lastig vond aan de scheiding van mijn ouders was dat het voor mijn gevoel geen onderwerp was, er werd niet of amper over gesproken."

De veranderingen gebeurden gewoon, en zij paste zich aan. Ze stelde geen vragen en huilde niet. Ze kreeg het gevoel dat haar emoties er niet mochten zijn.

"De wereld draaide door, terwijl die van mij stil stond."

Ze beschreef hoe ze het nieuws hoorde. Ze kwam thuis, zag de gang vol spullen staan, en haar moeder zei alleen:

"'Papa, slaapt vanaf nu in de muziekkamer' zegt mama. Geen woord meer, geen woord minder."

"Ik moest alle puzzelstukjes zelf in elkaar zien te leggen."

Wat had ze nodig gehad? Ze schreef het heel concreet: één keer met het hele gezin aan tafel zitten, en de woorden uit de mond van haar ouders horen. "Wij gaan uit elkaar."

Dat is een les die verder gaat dan scheidingen. Kinderen, ook bijna volwassen kinderen, merken veel meer dan ze laten zien. Als er niet over gepraat wordt, vullen ze de stilte zelf in. Vaak met de gedachte dat hun gevoelens er niet toe doen, of dat ze het jou niet moeilijker mogen maken. Lana stelde geen vragen en huilde niet. Aan de buitenkant leek het alsof ze zich goed aanpaste. Vanbinnen zocht ze een manier om het onrustige gevoel stil te krijgen.

Let dus niet alleen op wat je kind zegt, maar ook op wat het niet zegt.

Wat dit niet betekent

Het is belangrijk om te zeggen: Lana schreef dit niet als verwijt. Ze vond het zelfs moeilijk om het op te schrijven.

"Ik vind het moeilijk om hardop te zeggen dat de scheiding van invloed is geweest op het ontwikkelen van mijn eetstoornis. Het voelt als een verwijt naar mijn ouders."

En ze sloot af met een boodschap aan haar ouders:

"Lieve papa en mama, het is geen verwijt of aanval naar jullie toe. Het is een onderdeel van mijn eigen acceptatie proces."

Ook ouders voelen dat schuldgevoel. Anja, de moeder van Ad, die als tiener anorexia kreeg na de scheiding van zijn ouders, schreef:

"Mijn schuldgevoel, wat voort kwam om van zijn vader te scheiden, werd met de dag groter."

Herken je dat? Scheiden is soms de beste of enige keuze. Je kunt niet alles voorkomen. Wel kun je nu helpen door ruimte te maken voor wat je kind voelt, ook als dat pijnlijk is om te horen. Lees ook het verhaal van Anja en haar zoon Ad.

Wat kun je zeggen?

Of de scheiding nu net is gebeurd of al jaren geleden is:

  • "We hebben er misschien te weinig over gepraat. Ik wil weten hoe het voor jou was, en is."

  • "Je mag verdrietig zijn over de scheiding. Ook als het al lang geleden is."

  • "Je hoeft niet te kiezen. Je mag van ons allebei houden."

  • "Als je iets van me hoort wat je raakt, dan kan ik dat hebben. Ik word niet boos."

  • "Het is niet jouw taak om het voor ons makkelijk te maken."

Wat kun je doen als gescheiden ouders?

  • Vertel het samen. Bij een scheiding: geef je kind één helder moment waarop jullie het samen uitleggen.

  • Maak gevoelens bespreekbaar. Vraag hoe het gaat, niet alleen met eten.

  • Trek samen op rond de eetstoornis. Zorg dat de afspraken in beide huizen hetzelfde zijn. Lees twee huizen: een eetstoornis bij gescheiden ouders.

  • Houd je kind buiten conflicten. Je kind is geen boodschapper en geen bondgenoot.

  • Zoek hulp voor jezelf. Een scheiding en een ziek kind tegelijk is veel. Je hoeft dat niet alleen te dragen.

Wat helpt wel en wat niet

Wat helpt:

  • Eerlijkheid in woorden die passen bij de leeftijd van je kind.

  • Vaste momenten om bij te praten, ook over gewone dingen.

  • Erkennen dat de scheiding verdriet kan geven, zonder jezelf af te kraken.

Wat niet helpt:

  • Doen alsof er niets veranderd is.

  • Je kind laten raden wat er aan de hand is.

  • Je schuldgevoel zo groot maken dat je geen grenzen meer durft te stellen.

Zie je dat je kind steeds minder eet, afvalt of zich terugtrekt? Bespreek het met de huisarts. Bij lichamelijke klachten zoals flauwvallen of duizeligheid bel je dezelfde dag de huisarts of de huisartsenpost. Bij acuut gevaar bel je 112.

De wond kan helen

Lana is hersteld. Ze schreef eerlijk dat de pijn van toen niet helemaal weg is. Sommige momenten blijven lastig. Maar ze zoekt geen rust meer in de eetstoornis.

"Ik zoek alleen niet meer naar rust door middel van de eetstoornis. Ik zoek rust door bijvoorbeeld een goede vriendin op te bellen."

Ze praat, ze spreekt gevoelens uit, ze zoekt afleiding. Precies wat ze toen niet kon. Dat is de hoop in haar verhaal. Gevoelens die geen plek kregen, kunnen alsnog een plek krijgen. En jij kunt daarbij helpen, door de stilte te doorbreken.

Lees ook

Zoeken jullie als gescheiden ouders een manier om samen op te trekken? Plan een gesprek met een ervaringsdeskundige van ISA Power, als aanvulling op de zorg die je kind al krijgt.

Previous
Previous

Mijn dochter vertelde op haar 42e dat ze een eetbuienstoornis heeft

Next
Next

Haar gewicht is hersteld, maar mijn kind is nog niet terug