Mijn volwassen kind heeft een eetstoornis: wat kan ik nog doen?

Ik kan toch niet zomaar bij haar op de stoep staan?

Je zit op de bank met je telefoon in je hand. Je hebt al drie keer een appje getypt en weer gewist. Je kind is twintig, dertig of misschien al ouder. Het woont op zichzelf, heeft een eigen leven, en toch zie je dat het niet goed gaat. Misschien worstelt je kind al jaren met eten. Misschien hoorde je het pas onlangs. Je had nooit gedacht dat het zo uit de hand zou lopen.

Je wilt helpen, maar je hebt het gevoel dat je niets meer te zeggen hebt. Artsen mogen je niets vertellen, je kind houdt je op afstand, en jij ligt 's nachts wakker. Dat machteloze gevoel is een van de zwaarste dingen die ouders van volwassen kinderen ons vertellen.

Eerst dit: dat je je zo voelt, is logisch. Je bent nooit opgehouden ouder te zijn. Alleen je rol is veranderd.

Wat verandert er als je kind volwassen is?

Bij een kind onder de 16 beslis je als ouder mee over de behandeling. Vanaf 16 jaar beslist je kind daar zelf over, en bij een volwassen kind is dat helemaal zo. Je kind kiest zelf of het hulp zoekt, wie wat mag weten en hoe het zijn leven inricht. Zorgverleners hebben een beroepsgeheim. Dat kan voelen alsof je buitenspel staat.

Toch is dat maar een deel van het verhaal. Je hebt minder zeggenschap, maar je relatie met je kind is nog steeds van grote waarde. Juist voor volwassenen met een eetstoornis kan een ouder die betrokken blijft, zonder te sturen, een belangrijk anker zijn.

Geldt alles wat je leest over ouders ook voor jou?

Veel informatie over eetstoornissen gaat over tieners die thuis wonen. Dan lijkt het alsof jij met je volwassen kind nergens in past. Maar in BUDDY UP, het boek van Isabelle Plasmeijer, schrijft zij dat haar aanpak bedoeld is voor ouders en naasten van een kind van ongeveer tien tot dertig jaar, en ouder. Ouder worden maakt je kind niet minder je kind.

De basis is ook hetzelfde. Een eetprobleem gaat zelden echt over eten. Het is vaak een manier om met pijn, spanning of onzekerheid om te gaan. Bij volwassenen zit het soms al jaren diep verweven in het dagelijks leven. Dat maakt het niet hopeloos. Wel vraagt het van jou geduld en een andere manier van helpen.

Wat kun je wel doen?

  • Blijf in contact, ook over gewone dingen. Een appje, een kop koffie, samen een stuk wandelen. Niet elk gesprek hoeft over het eten te gaan. Juist het gewone houdt de band levend.

  • Vraag wat je kind nodig heeft. Bijvoorbeeld: "Wat zou jij fijn vinden dat ik doe, en wat liever niet?" Zo geef je je kind regie, en weet jij waar je aan toe bent.

  • Spreek je zorg eerlijk uit, één keer goed. Zeg wat je ziet en dat je om je kind geeft, zonder te dreigen of te preken. Daarna hoef je het niet elke keer te herhalen.

  • Vraag of je mee mag naar een afspraak. Sommige volwassenen vinden het fijn als een ouder meegaat naar de huisarts of behandelaar. Je kind kan ook toestemming geven om bepaalde informatie met jou te delen.

  • Wees een veilige plek. Laat merken dat je kind altijd mag komen, ook als het slecht gaat. Ook als het eerder hulp afwees.

  • Bewaak je eigen grenzen. Je mag zeggen wat je wel en niet kunt dragen. Bijvoorbeeld als het gaat om geld, wonen of het opvangen van crisissen.

Mag je kind op jouw hoop leunen?

Ja. Volwassen kinderen die al lang met een eetprobleem leven, zijn de hoop soms kwijtgeraakt. Ze geloven niet meer dat het anders kan. Dan is het te veel gevraagd om te zeggen: "Je moet het voor jezelf doen." Dat lukt nog niet.

Isabelle beschrijft in BUDDY UP dat je kind tijdelijk mag leunen op jouw kracht en hoop. Jij gelooft er nog in, ook als je kind dat even niet kan. Dat is geen druk. Het is een stille steun op de achtergrond.

Een kind vertelt in het boek wat moeder deed:

"Mijn moeder zei altijd 'Doe het nu dan maar voor mij en papa, en alle mensen die van jou houden'. Mijn moeder heeft mij geholpen, ook op de momenten dat ik niet zo aardig voor haar was."

Kind, over de steun van moeder

Wat je hierin ziet: deze moeder bleef staan, ook toen het contact schuurde. Ze eiste niet dat haar kind het meteen zelf wilde. Ze bood haar eigen liefde aan als tijdelijke reden om door te gaan.

Bij een volwassen kind kun je dat op je eigen manier doen. Niet met een opdracht, wel met een uitgestoken hand. Bijvoorbeeld door te zeggen: "Ik geloof dat het anders kan worden. Ook als jij dat nu niet voelt."

Wat kun je beter laten?

Als ik nu niets zeg, laat ik mijn kind dan vallen?

Het is heel begrijpelijk dat je wilt ingrijpen. Toch werkt controle bij een volwassen kind vaak averechts. Denk aan eten in de gaten houden, ongevraagd met behandelaars bellen, of je kind onder druk zetten met ultimatums. Dit vergroot vaak de afstand.

Het voelt tegenstrijdig, maar loslaten op het juiste moment kan juist ruimte geven voor contact. Loslaten betekent niet dat je je kind opgeeft. Het betekent dat je stopt met trekken, zodat je kind niet hoeft terug te trekken.

Wat ook niet helpt:

  • Steeds opnieuw beginnen over wat je kind eet of hoe het eruitziet

  • Jezelf of je kind verwijten maken over vroeger

  • Alles overnemen, zoals boodschappen, rekeningen of afspraken, zonder dat je kind daarom vraagt

  • Je eigen leven volledig stilzetten

Wanneer moet je wel handelen?

Er zijn situaties waarin je niet moet wachten. Als je kind lichamelijk erg achteruitgaat, flauwvalt of verward is, neem dan contact op met de huisarts of de huisartsenpost. Bij acuut gevaar bel je 112. Ook als je kind volwassen is, mag je in een noodsituatie hulp inschakelen.

Hoe ziet dat er in de praktijk uit?

Je belt op zondagavond. Aan de stem van je kind hoor je al hoe de week was. En je slikt de vraag in die je eigenlijk wilt stellen.

Soms helpt het juist om te stoppen met overtuigen. Blijf in contact op een manier die geen druk geeft: een vast belmoment, samen koffie drinken, vragen hoe de week was. Zo blijf jij de veilige plek.

Veel ouders merken dat hun volwassen kind uiteindelijk zelf de stap zet, juist omdat de deur open bleef. Dat gaat niet op jouw tempo. Maar het kan wel.

Wat kun je zeggen?

  • "Ik zie dat het niet goed met je gaat. Ik ga je niet vertellen wat je moet doen, maar ik ben er."

  • "Wat zou je fijn vinden dat ik doe? En wat liever niet?"

  • "Als je ooit wilt dat ik meega naar de huisarts, zeg het maar. Ik maak tijd."

  • "Ik geloof dat het beter kan worden. Je hoeft dat nu nog niet zelf te geloven."

  • "Ik wil het ook gewoon met je hebben over je werk, je vrienden, je plannen. Jij bent zoveel meer dan dit."

Hoe zorg je voor jezelf?

Je kunt je kind niet beter maken, hoe graag je dat ook wilt. Wat je wel kunt doen, is zorgen dat jij overeind blijft. Herstel bij volwassenen duurt soms lang. Zie het als een marathon, niet als een sprint. Dan mag je onderweg ook rusten.

Praat erover met mensen die je vertrouwt. Zoek contact met andere ouders die hetzelfde meemaken. Begeleiding voor ouders van volwassen kinderen kan helpen om je eigen rol te vinden: betrokken, maar zonder jezelf te verliezen.

Bij ISA Power begeleiden ervaringsdeskundigen zowel volwassenen met een eetstoornis als hun naasten. Dat is geen klassieke GGZ-behandeling, maar specialistische begeleiding die naast bestaande zorg kan staan.

Je blijft ouder, altijd

Ook als je kind volwassen is, blijf je ouder. Je rol verandert, maar je betekenis niet. Herstel van een eetstoornis is ook op volwassen leeftijd mogelijk, zelfs na lange tijd.

De liefde en het geduld die jij laat zien, kunnen een verschil maken op momenten die je zelf misschien niet eens ziet. Je hoeft het niet op te lossen. Je mag de hoop vasthouden, totdat je kind die zelf weer kan dragen.

Lees ook

Zoek je steun voor jezelf als ouder van een volwassen kind? Bekijk dan het BUDDY UP ouder- en naastenprogramma. Je hoeft dit niet alleen te dragen.

Previous
Previous

Eetstoornis bij jongens: vaak over het hoofd gezien

Next
Next

Eetstoornis bij jonge kinderen (onder de 12)