Misschien zie ik spoken. Misschien is het niks.
Je hebt het nummer van de huisarts al drie keer opgezocht. En drie keer heb je de telefoon weer weggelegd. Want wat als je kind straks in de spreekkamer zegt dat er niets aan de hand is? Wat als de huisarts je kind gezond vindt en jij als overbezorgde ouder naar huis gaat?
Die twijfel is heel herkenbaar. Je wilt je kind niet voor schut zetten, en je wilt ook niet te laat zijn. Goed nieuws: met een beetje voorbereiding wordt dat eerste gesprek een stuk minder spannend.
Waarom is de huisarts een goede eerste stap?
De huisarts is meestal de deur naar verdere hulp. Hij of zij kan kijken hoe het lichamelijk met je kind gaat en kan doorverwijzen naar gespecialiseerde zorg als dat nodig is.
Je hoeft zelf dus niet te weten of het "echt" een eetstoornis is. Dat is ook niet jouw taak. Jouw taak is om je zorgen op tafel te leggen.
Waarom zou je niet nog even afwachten?
Na de zomervakantie wordt het vast beter. En dan na de kerst. En dan na de toetsweek.
Veel ouders hopen eerst dat het vanzelf overgaat. Je probeert het thuis op te lossen. Je praat, je let op, je stuurt bij. En voor je het weet, zijn er maanden voorbij.
Een moeder vertelt in BUDDY UP, het boek van Isabelle Plasmeijer:
"Thuis waren we steeds aan het touwtrekken [...] We werden er allemaal gek van, ook mijn dochter. [...] Nu zou ik sneller hulp zoeken voor de onderliggende problematiek en niet meer zo lang wachten."
Moeder
Dat touwtrekken herkennen veel ouders. Het kost iedereen energie, en het eetprobleem wordt er meestal niet kleiner van. Want een eetprobleem gaat zelden alleen over eten. Er zit vaak iets onder: spanning, onzekerheid, iets wat te veel is. Daar heb je hulp bij nodig.
Naar de huisarts gaan is dus geen overdreven stap. Het is een manier om uit dat touwtrekken te stappen.
Mag je eerst alleen gaan?
Ja. Veel ouders vinden het prettig om eerst zelf een afspraak te maken, zonder hun kind. Dan kun je vrijuit vertellen wat je ziet, zonder dat je kind ernaast zit en zich aangevallen voelt. De huisarts kan dan meedenken over hoe je je kind het beste meeneemt.
Vraag bij het maken van de afspraak gerust om een dubbel consult. Tien minuten is vaak te kort voor zo'n gesprek.
Hoe bereid je het gesprek voor?
Lees je eerst een beetje in over eetproblemen. Niet om zelf een diagnose te stellen, maar zodat je weet welke vragen je kunt stellen. Kies een paar betrouwbare bronnen en laat de rest liggen.
Schrijf daarna op wat je ziet. Niet je conclusies, maar je waarnemingen. Dat helpt jou om rustig te blijven, en het helpt de huisarts om een beeld te krijgen.
Denk aan dingen als:
Veranderingen rond eten. Je kind slaat maaltijden over, eet ineens heel anders of eet liever alleen.
Veranderingen in gedrag. Veel sporten, zich terugtrekken, prikkelbaar zijn, veel in de badkamer zijn na het eten.
Lichamelijke klachten. Moe, duizelig, het snel koud hebben, buikpijn, wegblijven van de menstruatie.
Sinds wanneer. Een ruwe tijdlijn is genoeg. "Sinds de zomer" zegt al veel.
Wat je al geprobeerd hebt. En hoe je kind daarop reageerde.
Neem dit lijstje mee. Je hoeft niets uit je hoofd te doen.
Hoe bereid je het samen met je kind voor?
BUDDY UP geeft hier een mooie tip: bereid het huisartsbezoek samen voor. Vraag je kind om zelf op te schrijven wat het wil bespreken. Dat mag over eten gaan, maar ook over slapen, school, somberheid of buikpijn. Alles wat je kind dwarszit.
Zo'n briefje geeft je kind een stem. Het hoeft in de spreekkamer niet op het moment zelf de woorden te vinden. En het voelt minder alsof er óver je kind gepraat wordt.
Vraag ook gewoon of je mee mag naar binnen. Sommige kinderen willen dat graag. Anderen willen eerst alleen met de huisarts praten en jou er daarna bij. Allebei is goed.
Wat kun je zeggen tegen de huisarts?
Je mag het simpel houden. Bijvoorbeeld:
"Ik maak me zorgen over het eetgedrag van mijn kind. Ik weet niet of het een eetstoornis is, maar ik wil het niet laten liggen."
"Ik heb opgeschreven wat ik de afgelopen maanden zie. Kunnen we dat samen doornemen?"
"Mijn kind zal waarschijnlijk zeggen dat het goed gaat. Ik wil graag dat dat meegewogen wordt."
"Wat is de volgende stap als het inderdaad zorgelijk is?"
Hoe neem je je kind mee?
Vertel het van tevoren. Een kind dat overvallen wordt, sluit zich vaak af. Kies een rustig moment, niet aan tafel en niet midden in een ruzie. Leg uit dat je je zorgen maakt en dat je wilt dat een arts even meekijkt.
Je kunt zeggen: "Ik zie dat je je de laatste tijd niet goed voelt. Ik wil graag dat de huisarts even naar je kijkt. Niet omdat je iets fout doet, maar omdat ik om je geef."
Of: "Wil jij opschrijven wat je zelf aan de huisarts wilt vragen? Dan neem ik mijn lijstje mee en jij het jouwe."
Laat je kind meekiezen waar het kan. Wil het dat jij erbij bent? Of eerst even alleen met de huisarts? Kleine keuzes geven een gevoel van controle, en dat maakt meewerken makkelijker.
Wat als je kind alles ontkent?
Je zit ernaast en hoort je kind opgewekt zeggen dat het "gewoon normaal eet". Jij kijkt naar je handen en denkt: dat is niet waar, en dat weten we allebei.
Dat gebeurt vaak. Ontkennen hoort bij een eetstoornis. Je kind liegt niet altijd bewust. Soms ziet het zelf echt niet wat jij ziet. En soms is de angst om eten "kwijt te raken" groter dan de wens om eerlijk te zijn.
Wat wel helpt:
Je eigen waarnemingen rustig delen, zonder in discussie te gaan.
De huisarts vragen of je ook apart even iets mag vertellen.
Een vervolgafspraak maken, ook als er nu nog weinig te zien is.
Wat je liever vermijdt:
Je kind in de spreekkamer tegenspreken of beschuldigen.
Achteraf in de auto het hele gesprek opnieuw voeren.
Opgeven omdat het eerste gesprek niet liep zoals je hoopte.
En als de huisarts het niet ziet?
Je kent je kind het best. Voel je dat je niet serieus genomen wordt, vraag dan om een vervolgafspraak of een second opinion. Je mag ook rechtstreeks vragen of een verwijzing mogelijk is. Volhouden is geen lastig zijn. Het is zorgen.
Maak je je ernstig zorgen over hoe het lichamelijk gaat, bijvoorbeeld bij flauwvallen, verwardheid of hartkloppingen? Wacht dan niet op een gewone afspraak. Bel dezelfde dag de huisarts of buiten kantoortijd de huisartsenpost. Bij acuut gevaar bel je 112.
Wat vraag je als er een verwijzing komt?
Komt er een verwijzing, dan begint er vaak een nieuw traject met nieuwe namen en nieuwe gezichten. Vraag de huisarts daarom ook naar de praktische kant:
"Wie wordt straks het vaste aanspreekpunt voor ons?"
"Wie bel ik als het tussendoor ineens slechter gaat?"
"Blijft u ons kind lichamelijk volgen tot de behandeling begint?"
Zo weet je wie wat doet. En zorg dat iedereen die later meehelpt, van elkaar weet en dezelfde kant op kijkt. Dat voorkomt dat jij steeds alles opnieuw moet uitleggen.
Na het gesprek
Misschien voel je opluchting. Misschien juist onrust, omdat het nu "echt" wordt. Allebei is normaal. Geef jezelf na het bezoek even rust. Je hebt een belangrijke stap gezet, ook als het nog niet duidelijk is wat er aan de hand is.
Zeg ook tegen je kind dat je het knap vindt dat het meeging. Dat het moeilijk was, en dat het het toch deed. Dat is moed, en die mag gezien worden.
Lees ook
Wil je naast de huisarts iemand die met je meedenkt, iemand die het zelf van binnenuit kent? Plan een gesprek bij ISA Power. Dan kijken we samen wat jij en je kind nu nodig hebben, aanvullend op de zorg die er al is.