Je buurvrouw zegt het bij de brievenbus. Je zus zegt het aan de telefoon. "Laat maar weten als ik iets kan doen, hè." Je knikt en bedankt. En je laat nooit iets weten. Niet omdat je geen hulp nodig hebt, maar omdat je geen idee hebt wat je moet vragen. En omdat het voelt alsof je dan tekortschiet. Als ik nu om hulp vraag, kan ik het dus niet alleen.
Bijna elke ouder van een kind met een eetstoornis herkent dit. Je draagt veel, en het aanbod is er. Alleen komen die twee niet bij elkaar.
Waarom is hulp vragen zo moeilijk?
Daar zijn veel redenen voor.
Je wilt niemand belasten. Iedereen heeft het toch al druk.
Je schaamt je. Alsof je als ouder hebt gefaald als je het niet alleen kunt.
Je weet niet wat je nodig hebt. Je bent zo moe dat je niet eens meer kunt bedenken wat zou helpen.
Je wilt de privacy van je kind beschermen. Hoe vraag je hulp zonder alles uit te leggen?
Dat zijn allemaal begrijpelijke redenen. Toch is hulp aannemen geen zwakte. Het is een manier om het vol te houden. Voor jezelf, en dus ook voor je kind. Achterin BUDDY UP, het boek van Isabelle Plasmeijer, staat het op een van de inspiratiekaartjes heel kort: hulp vragen is juist moedig.
Wat als je kind niet wil dat je het vertelt?
Dat is een van de lastigste kanten. Op een verjaardag vraagt je schoonzus hoe het met iedereen gaat. "Goed hoor", zeg je, terwijl je kind in de gang zit te huilen. Je kind schaamt zich en wil dat niemand het weet. Jij wilt je kind respecteren. En dus zwijg je, en draag je alles alleen.
Een moeder vertelt in BUDDY UP hoe dat bij hen ging:
"In het begin mochten we van Dalisay niks vertellen, maar dat heeft het voor ons juist ook wel lastiger gemaakt. Nu weet ik hoe belangrijk het is om open en eerlijk te zijn en om hulp te vragen."
Patricia, moeder
Geheimhouding maakt het voor iedereen zwaarder, ook voor je kind. Schaamte groeit in stilte. Dat betekent niet dat je alles aan iedereen moet vertellen. Je kunt met je kind afspreken wie wat mag weten. Bijvoorbeeld: opa en oma en je beste vriendin weten het, de rest van de familie hoort alleen dat het even moeilijk is.
Spreek ook samen af hoe jullie het noemen. Het boek stelt voor om thuis een luchtiger woord te gebruiken, zoals "het eet-gedoe", in plaats van steeds over ziekte te praten. Dat maakt het voor iedereen makkelijker om erover te beginnen.
Wat is een Recovery Army?
Isabelle gebruikt in BUDDY UP het begrip Recovery Army. Dat is het team van mensen om je kind en je gezin heen dat samen achter het herstel staat. Familie, vrienden, buren, school, de sportclub en hulpverleners.
Het idee is simpel: niemand kan dit alleen. Niet je kind, en ook jij niet. Hoe meer mensen een klein stukje dragen, hoe lichter het voor iedereen wordt.
Een handige stap uit het boek is om een keer een overleg te organiseren met familie en vrienden. Vertel wat er speelt, voor zover je kind dat goed vindt. En vertel vooral concreet waarmee ze kunnen helpen. Mensen willen vaak graag iets doen, maar weten niet wat.
Zo'n overleg hoeft niet groot of formeel te zijn. Een avond aan de keukentafel met een paar mensen die je vertrouwt is genoeg. Je kunt het zo opbouwen:
Vertel kort wat er speelt. Zonder alle details, en zoals afgesproken met je kind.
Vertel wat wel en niet helpt. Bijvoorbeeld: geen opmerkingen over eten of uiterlijk, wel gewoon contact.
Verdeel een paar taken. Wie haalt de jongste op woensdag? Wie belt jou op zondag even?
Praat ook over de toekomst. Over leuke dingen die jullie weer willen doen. Dat geeft hoop.
Wie hoort er nog meer bij?
Denk breder dan familie. De mentor op school kan een rustige plek regelen of in de gaten houden hoe het in de klas gaat. Een trainer kan je kind blijven betrekken bij het team, ook als meedoen even niet lukt. Een huisarts of praktijkondersteuner kan een vast aanspreekpunt zijn.
Ieder van hen kan een klein stukje dragen. Samen vormen ze een vangnet waar je kind en jij op kunnen leunen.
Wat kun je anderen concreet vragen?
Mensen helpen meestal graag, als ze maar weten wat. Hoe concreter je vraag, hoe makkelijker ja zeggen wordt.
Iets praktisch in huis. Boodschappen doen, een keer de was, de tuin bijhouden.
Een maaltijd voor de rest van het gezin. Vraag dan wel om niets te zeggen over eten waar je kind bij is.
Vervoer. Een broertje naar voetbal brengen, een keer meerijden naar een afspraak.
Aandacht voor de andere kinderen. Een middagje met een tante, een logeerpartij bij een vriendje.
Tijd voor jou. Een wandeling samen, een kop koffie, een avond waarin het over iets anders gaat.
Een luisterend oor. Iemand die je mag bellen als het slecht gaat, zonder dat er advies volgt.
Iets uitzoeken. Informatie opzoeken over vergoedingen, of een formulier invullen dat al weken ligt.
Gewoon normaal doen tegen je kind. Een oom die over voetbal praat, een vriendin die een grap maakt. Dat is ook hulp.
Wat kun je zeggen?
"Je vroeg laatst of je iets kon doen. Zou je donderdag de boodschappen voor ons willen halen? Dat zou enorm schelen."
"Ik heb niet zoveel nodig, maar ik zou het fijn vinden als je af en toe appt hoe het met mij gaat."
"Kan onze zoon zaterdag bij jullie spelen? Hij heeft het ook zwaar, en dan heeft hij even een fijne dag."
"Ik wil niet over de details praten. Wil je gewoon een stukje met me wandelen?"
"Wil je als je bij ons bent niets zeggen over eten of uiterlijk? Dat helpt haar echt."
Hoe maak je het jezelf makkelijker?
Wat wel helpt:
Een lijstje maken van dingen waar anderen mee kunnen helpen. Als iemand het vraagt, kies je er één uit.
Eén persoon vragen om de hulp te coördineren, zodat jij niet iedereen hoeft te sturen.
Accepteren dat iemand het anders doet dan jij zou doen.
Ook kleine hulp aannemen. Een kwartier rust is ook rust.
Wat je liever vermijdt:
Hulp afslaan omdat je denkt dat het niet "erg genoeg" is.
Mensen kiezen die je met adviezen overladen.
Wachten met hulp vragen tot je helemaal op bent.
Wat als mensen niet reageren?
Dat gebeurt soms, en dat doet pijn. Sommige mensen weten niet hoe ze om moeten gaan met ziekte, zeker niet met een psychische. Ze trekken zich terug. Dat zegt meer over hun onzekerheid dan over jou. Richt je energie op de mensen die wel in beweging komen. Vaak zijn dat er meer dan je denkt, en soms zijn het andere mensen dan je had verwacht.
Vergeet je eigen steun niet
Het is elf uur 's avonds. Je zit op de bank, telefoon in je hand, en denkt: wie kan ik nu eigenlijk bellen? Naast praktische hulp heb je misschien ook steun nodig van mensen die begrijpen wat je doormaakt. Isabelle raadt ouders in BUDDY UP aan om hulp te zoeken voor zichzelf, los van de therapie van hun kind. Bijvoorbeeld in een oudergroep, bij lotgenoten of bij een coach.
Ouders die het zelf meemaakten, weten zonder uitleg waar je het over hebt. Bij hen hoef je niets mooier te maken dan het is. Dat alleen al kan veel lucht geven.
Merk je dat je al lang slecht slaapt, somber bent of het overzicht kwijtraakt? Ga dan ook voor jezelf naar je huisarts. Je batterij raakt leeg als je alleen maar geeft. Herstel is een marathon, en een marathon loop je niet zonder bevoorrading onderweg.
Je hoeft het niet alleen te doen
Een eetstoornis vraagt veel van een gezin. Meer dan één of twee ouders alleen kunnen dragen. Door hulp te vragen, geef je anderen de kans om iets te betekenen. En je geeft jezelf de kans om het langer vol te houden.
Begin klein. Eén vraag, aan één persoon, deze week. Dat is genoeg.
Lees ook
Zoek je steun van mensen die snappen wat je doormaakt? Het BUDDY UP ouder- en naastenprogramma is er speciaal voor ouders en naasten, zodat ook jij er niet alleen voor staat.