Wat vertel je aan familie, vrienden en collega's?

Je schoonzus vraagt bij de verjaardag waarom je dochter er niet is. Een collega zegt dat je zo moe kijkt. Je beste vriendin stuurt een appje dat ze al een tijd niets van je hoort. En jij weet niet wat je moet zeggen. De waarheid voelt te groot. Een smoes voelt als liegen.

Zou het nog overwaaien? Dan hoeft niemand het ooit te weten. Maar het waait niet over, en het zwijgen wordt steeds zwaarder.

Veel ouders lopen hier tegenaan. Je wilt niet alles alleen dragen, maar het is ook het verhaal van je kind. Die twee dingen botsen. Gelukkig hoef je niet te kiezen tussen alles vertellen en niets zeggen.

Waarom is dit zo lastig?

Wat zullen ze wel niet van ons denken?

Een eetstoornis voelt voor veel gezinnen als iets wat je liever stil houdt. Er is schaamte, ook al is daar geen reden voor. Er is angst voor oordelen. En er is de terechte wens om je kind te beschermen. Je kind wil misschien niet dat de hele familie het weet. Tegelijk heb jij mensen nodig om je heen.

Waarom helpt openheid juist?

In BUDDY UP, het boek van Isabelle Plasmeijer voor ouders en naasten, komt één ding steeds terug: schaamte is een van de grootste obstakels. Voor je kind, en voor jou. Geheimhouding maakt het voor iedereen zwaarder. Je moet steeds smoesjes verzinnen, je staat er alleen voor, en de mensen om je heen voelen dat er iets is zonder te weten wat.

Een moeder zegt het in het boek heel nuchter:

"Schamen voor haar ziekte heb ik nooit gedaan, je schaamt je ook niet als je kind griep heeft [...] Ik ben altijd open en eerlijk geweest."

Jeannette, moeder

Dat is een mooie toets. Zou je het vertellen als je kind een gebroken been had, of langdurig ziek was? Dan mag je dit ook vertellen. Een eetprobleem is geen schande. Het is iets waar je kind niet voor gekozen heeft en waar jullie hard aan werken.

Openheid betekent niet dat je alles moet vertellen. Het betekent dat je niet hoeft te doen alsof er niets is.

Bespreek het eerst met je kind

Vraag je kind, als het kan, wie wat mag weten. Doe dat op een rustig moment. Een ouder kind heeft daar vaak duidelijke wensen over, en die zijn belangrijk. Je laat daarmee zien dat je zijn of haar privacy serieus neemt.

Je mag ook eerlijk zijn over wat jij nodig hebt. "Ik begrijp dat je niet wilt dat iedereen het weet. Ik heb wel een paar mensen nodig bij wie ik mijn hart kan luchten. Mag ik het aan oma en aan mijn vriendin vertellen?"

En als je kind wil dat niemand het weet?

Dat komt vaak voor. Je kind schaamt zich, of is bang dat anderen anders gaan kijken. Soms ziet je kind zelf ook nog niet dat er een probleem is. Dat maakt het extra ingewikkeld.

Neem die wens serieus, maar laat je er niet helemaal door opsluiten. Je kunt zoeken naar een middenweg. Bijvoorbeeld: niemand in de familie hoort details, maar jij mag wel met één vriendin praten. Of: opa en oma horen dat het niet goed gaat, zonder dat het woord eetstoornis valt.

Leg uit waarom je het vraagt. Niet om te roddelen, maar omdat jij ook steun nodig hebt om er voor je kind te kunnen zijn. Veel kinderen begrijpen dat beter dan je denkt, zeker als je het rustig en eerlijk zegt.

En komt het later toch uit, bijvoorbeeld via school of een vriendje? Dan kun je samen bespreken wat jullie zeggen. Liefst dicht bij de waarheid, zonder dat alles verteld hoeft te worden.

Hoeveel vertel je, en aan wie?

Het helpt om in cirkels te denken. Het boek noemt dat de support-cirkel: jij en je kind in het midden, daaromheen de mensen die het dichtst bij jullie staan, en verder naar buiten de mensen op meer afstand.

  • De binnenste cirkel. Een paar mensen die het volledige verhaal mogen kennen. Zij zijn je steun.

  • De middelste cirkel. Familie en vrienden die weten dat het niet goed gaat en dat jullie hulp krijgen. Details zijn niet nodig.

  • De buitenste cirkel. Kennissen, buren, sommige collega's. Zij horen dat het een drukke periode is.

Je bepaalt zelf wie in welke cirkel hoort. En dat mag veranderen.

Hoe maak je van familie een Recovery Army?

Het boek gebruikt het woord Recovery Army: een groep mensen die samen achter je kind staat. Niet om te controleren, maar om te steunen. Familie hoort daar vaak bij. Alleen weten ze meestal niet hoe.

Een tip uit BUDDY UP is om een keer een overleg te organiseren. Nodig de mensen uit je binnenste cirkel uit, met of zonder je kind, afhankelijk van wat je kind wil. Vertel wat er speelt en vooral wat ze concreet kunnen doen.

Denk aan:

  • Een vaste avond koken voor jullie gezin.

  • De broers of zussen een middag meenemen.

  • Je kind een kaartje of berichtje sturen dat over iets anders gaat dan eten.

  • Jou eens per week bellen, gewoon om te vragen hoe het met jou gaat.

Spreek ook af hoe jullie het noemen. Sommige gezinnen zeggen liever "het eet-gedoe" dan "de ziekte". Dat klinkt minder zwaar en laat ruimte voor de toekomst. Want daar mag het ook over gaan: over wat je kind later wil, niet alleen over wat nu moeilijk is.

Wat kun je zeggen?

Een paar zinnen klaar hebben, scheelt veel stress op het moment zelf.

  • Tegen familie: "Het gaat niet goed met ons kind. Ze heeft een eetstoornis en krijgt hulp. Het fijnste is als jullie gewoon normaal doen en niets over eten of uiterlijk zeggen."

  • Tegen een vriend: "Het is thuis heel zwaar op dit moment. Ik wil er niet alles over vertellen, maar ik zou het fijn vinden als je af en toe vraagt hoe het met mij gaat."

  • Tegen een collega: "We hebben thuis een gezondheidsprobleem met een van de kinderen. Ik vertel er liever niet meer over, maar het kan zijn dat ik soms minder beschikbaar ben."

  • Bij een nieuwsgierige vraag: "Dat is lief dat je vraagt. Ik wil er nu niet over praten."

  • Als iemand wil helpen: "Wat echt zou helpen, is als je volgende week een keer kookt. Dan hebben wij een avond lucht."

Hoe ga je om met ongevraagd advies?

Zodra mensen het weten, krijg je adviezen. "Laat haar gewoon eten." "Wij deden vroeger ook niet zo moeilijk." Dat is meestal goed bedoeld, maar het doet pijn. Je knikt en glimlacht. Als het zo simpel was, hadden we het allang gedaan.

Wat wel helpt:

  • Kort bedanken en het onderwerp afsluiten. "Dank je, we volgen het advies van de behandelaar."

  • Uitleggen wat wel helpt, bijvoorbeeld een kaartje of een etentje voor jou.

  • Afstand nemen van mensen die je steeds slechter laten voelen.

Wat je liever vermijdt:

  • Je verdedigen of uitgebreid uitleggen hoe een eetstoornis werkt.

  • Iedereen tevreden willen houden.

  • Je kind meenemen in gesprekken over wat familie ervan vindt.

Wat zeg je tegen je werkgever?

Je bent niet verplicht om te vertellen wat er aan de hand is. Het kan wel helpen om je leidinggevende in te lichten dat er thuis iets speelt, zodat er begrip is als je soms weg moet voor afspraken. Hoeveel je deelt, bepaal jij.

En broers en zussen?

Zij hebben ook een omgeving. Vrienden vragen dingen, op school wordt gepraat. Bespreek met hen wat ze mogen vertellen en wat niet. En laat weten dat zij ook iemand mogen hebben bij wie ze hun verhaal kwijt kunnen.

Je hoeft het niet alleen te dragen

Het delen van je verhaal, ook al is het maar met één persoon, kan opluchten. Je hoeft je niet sterk te houden voor de buitenwereld. Mensen die van je houden, willen je vaak graag steunen. Ze weten alleen niet hoe, tot jij het ze vertelt.

Lees ook

Zoek je mensen die het al begrijpen zonder uitleg? Het BUDDY UP ouder- en naastenprogramma is er speciaal voor ouders en naasten, en geeft je handvatten en steun.

Previous
Previous

Op vakantie met een kind met een eetstoornis

Next
Next

Opa en oma betrekken zonder dat het misgaat