Ik ben tegen mijn kind uitgevallen: wat nu?

Het bord ging opzij. Weer. En ineens kwam het eruit. Harder dan je wilde. "Eet nou gewoon! Zie je niet wat je ons aandoet?" Je kind rende naar boven, de deur sloeg dicht. En jij zat aan tafel met een knoop in je maag en een stem in je hoofd die zei: wat voor ouder ben jij?

Ik had me nog zo voorgenomen om rustig te blijven. Vanochtend nog, onder de douche. En nu dit.

Een ouder die op is. Dat ben je. Geen slechte ouder. Bijna elke ouder van een kind met een eetstoornis maakt dit een keer mee, vaak vaker. Het belangrijkste is niet dat het gebeurde. Het belangrijkste is wat je nu doet.

Waarom val je uit, terwijl je dat niet wilt?

Omdat je al weken of maanden onder spanning staat. Je slaapt slecht, je bent bang, je doet je best en ziet weinig resultaat. Elke maaltijd is een gevecht. Dan is je lontje kort. Dat is geen karakterfout, dat is uitputting.

Daar komt bij dat een eetstoornis knoppen indrukt. Je kind zegt dingen die pijn doen, of doet dingen die jij niet begrijpt. Je reageert op de eetstoornis. Alleen staat je kind er op dat moment tussen.

In BUDDY UP, het boek van Isabelle Plasmeijer voor ouders en naasten, heet dit het pijnlichaam. Iedereen draagt oude pijn met zich mee. Meestal sluimert die. Maar bepaalde situaties maken haar ineens wakker: je voelt je niet gehoord, je wordt onderbroken, je hebt het gevoel dat je de les gelezen wordt. Dan reageer je niet meer op wat er nu gebeurt, maar op alles wat zich heeft opgestapeld.

Dat geldt voor je kind. Maar ook voor jou.

Wat zit er eigenlijk onder je boosheid?

Boosheid is vaak een tweede gevoel. Het komt snel en hard naar boven, en het voelt sterker dan wat eronder zit. Daaronder zit meestal iets kwetsbaarders. Angst dat je je kind kwijtraakt. Verdriet om hoe het vroeger was. Machteloosheid, omdat niets lijkt te werken.

Het boek noemt dat het verschil tussen primaire en secundaire emoties. De boosheid dekt de pijn af. Dat is menselijk. Boos zijn voelt minder hulpeloos dan bang zijn.

Het helpt om dit te weten. Niet om jezelf iets te verwijten, maar omdat je er iets mee kunt. Als je straks gaat praten met je kind, kun je het eerste gevoel noemen. Niet de boosheid, maar de angst.

Heb ik nu alles kapotgemaakt?

Nu vertrouwt ze me nooit meer. Die gedachte blijft rondmalen als je 's avonds op de bank zit en het huis stil is.

Nee. Eén uitbarsting maakt jullie band niet kapot. Wat een band sterker maakt, is herstellen na een breuk. Als jij laat zien dat je fouten kunt toegeven, leert je kind iets belangrijks: dat je fouten mag maken en dat liefde daar niet door verdwijnt. Voor een kind dat heel streng is voor zichzelf, is dat waardevol.

Veel ouders denken dat ze hun gevoelens juist moeten inslikken. Sterk blijven, niets laten merken. Een zoon die zelf herstelde van een eetstoornis, kijkt daar in BUDDY UP anders naar:

"Mijn moeder benoemde zelden wat het met haar deed. Ze gaf haar emoties niet bloot. Bang om mij te kwetsen. Laat dit een levensles zijn voor ouders die zich hierin herkennen."

Ad, zoon van Anja

Dat is een belangrijke les. Je kind heeft niets aan een ouder die alles inslikt tot het ontploft. Wel aan een ouder die eerlijk zegt wat er in hem of haar omgaat, op een rustig moment en zonder verwijt. Je verdriet laten zien is iets anders dan je kind de schuld geven van je verdriet.

Hoe maak je het goed?

Je staat voor de dichte slaapkamerdeur, je hand al bij de klink. Wat zeg ik als ze niet antwoordt?

Sorry zeggen kan altijd. Ook als het uren later is. Ook als het de volgende ochtend is. Ook als je het al vaker hebt moeten zeggen.

Wacht tot jullie allebei wat rustiger zijn. Ga dan naar je kind toe. Kort, eerlijk, zonder lange uitleg. Gebruik de ik-vorm: vertel wat jij voelde en wat jij deed, niet wat je kind fout deed.

Wat wel helpt:

  • Je excuses aanbieden voor hoe je het zei.

  • Benoemen wat je eigenlijk voelde: angst, zorg, machteloosheid.

  • Laten merken dat je van je kind houdt, los van wat er gebeurde.

  • Je verdriet laten zien in plaats van je boosheid.

Wat je liever vermijdt:

  • Excuses met een "maar" erachter. "Sorry, maar jij maakt het ook moeilijk."

  • Het hele conflict opnieuw bespreken.

  • Jezelf zo hard afvallen dat je kind jou moet gaan troosten.

  • Meteen weer over eten beginnen.

Wat kun je zeggen?

  • "Ik werd gisteren heel boos. Dat had ik niet zo moeten doen. Het spijt me."

  • "Ik ben niet boos op jou. Ik ben bang, en dat kwam er verkeerd uit."

  • "Wat ik zei over wat je ons aandoet, dat was niet eerlijk. Jij hebt hier niet voor gekozen."

  • "Ik vind het soms heel zwaar. Dat mag jij weten. Maar het is niet jouw taak om dat op te lossen."

  • "Ik houd van je. Daar verandert een ruzie niks aan."

Je kind reageert misschien niet, of kortaf. Dat is oké. Je hebt de deur opengezet. Je kind kan er later doorheen lopen.

Hoe voorkom je de volgende keer?

Je gaat het niet altijd voorkomen. Wel kun je het minder vaak laten gebeuren.

  • Leer je eigen signalen kennen. Kaken op elkaar, harder praten, sneller ademen. Dat is je moment om even weg te gaan.

  • Zeg hardop wat er gebeurt. "Ik merk dat er boosheid omhoog komt. Ik ga even naar buiten." Daarmee stap je uit de strijd voordat die begint.

  • Spreek een time-out af. Met je partner of met jezelf. "Ik loop even naar buiten, ik kom zo terug."

  • Verdeel de zware momenten. Als het kan, hoeft niet elke maaltijd door dezelfde ouder begeleid te worden.

  • Zorg voor een uitlaatklep. Iemand bij wie je je frustratie kwijt kunt, zodat het er niet aan tafel uitkomt.

  • Bespreek het met de behandelaar. Vraag hoe je moeilijke maaltijden kunt aanpakken. Je hoeft dat niet zelf te verzinnen.

Het boek geeft ouders een helder beeld mee: wees ouder aan tafel, geen politieagent. Hoe meer je controleert en duwt, hoe harder het eetprobleem terugduwt. En hoe korter je lontje wordt.

Mag ik ook gewoon boos zijn?

Ja. Boosheid is een normaal gevoel bij iets wat zo oneerlijk is. Je mag boos zijn op de eetstoornis, op de wachtlijst, op de situatie. Het gaat erom waar je het laat. Bij een vriend, in een dagboek, tijdens een stevige wandeling. Niet op je kind, maar ook niet weggestopt tot het ontploft.

Soms helpt het om de eetstoornis als gezamenlijke tegenstander te zien. Jij en je kind staan aan dezelfde kant. Het eetprobleem is wat jullie samen te lijf gaan, niet elkaar.

Wanneer is het meer dan een slechte dag?

Merk je dat je vaak uitvalt, of dat je bang bent jezelf niet meer in de hand te hebben? Dan is dat een teken dat je zelf steun nodig hebt. Praat erover met je huisarts. Dat is geen zwakte. Dat is verantwoordelijkheid nemen, voor jezelf en voor je gezin.

Je batterij raakt leeg als je maanden alleen maar geeft. Herstel van een eetprobleem is een marathon, geen sprint. Wie de hele weg wil meelopen, moet onderweg ook drinken.

Wees ook mild voor jezelf

Je zou tegen een vriend die dit meemaakt niet zeggen dat hij een slechte ouder is. Je zou zeggen dat hij moe is, dat hij het zwaar heeft, en dat hij het weer goed kan maken. Zeg dat ook tegen jezelf. Morgen is er weer een maaltijd, en weer een kans.

Lees ook

Wil je meer handvatten voor de zware momenten aan tafel en daarna? In ons gratis e-book 25 tips voor ouders vind je praktische handvatten voor het dagelijks leven.

Previous
Previous

Mijn partner ziet de eetstoornis niet (of wil het niet zien)

Next
Next

Op vakantie met een kind met een eetstoornis