Het is laat. De kinderen liggen in bed en jij begint er weer over. Over het bord dat half vol bleef, over het rondje hardlopen in de regen. Je partner zucht. "Je maakt je te druk. Het is een fase. Ze is gewoon een puber." En jij ligt daarna wakker naar het plafond te staren. Heeft mijn partner gelijk? Of ben ik de enige die het ziet?
Je bent niet gek. En je bent ook niet de enige. Heel veel ouders zien het niet tegelijk, of niet op dezelfde manier. Dat zegt niets over wie meer van het kind houdt.
Waarom ziet je partner het niet?
Daar zijn veel redenen voor, en meestal is het geen onwil.
Een ander beeld. Wie meer thuis is of vaker kookt, ziet meer. Wie later thuiskomt, mist de kleine momenten.
Angst. Als het echt een eetstoornis is, is dat heel eng. Wegkijken voelt dan veiliger, zonder dat iemand dat bewust kiest.
Een andere stijl. De een maakt zich snel zorgen, de ander wacht liever af. Dat werkte misschien jarenlang prima.
De eetstoornis zelf. Een kind met een eetstoornis laat vaak bij de ene ouder meer zien dan bij de andere. Soms juist niet bij degene die het strengst is.
Je partner kijkt dus mogelijk echt naar een ander kind dan jij. Dat maakt het niet minder lastig, wel begrijpelijker.
In het boek BUDDY UP van Isabelle Plasmeijer worden verschillende manieren beschreven waarop ouders reageren. Sommige ouders ontkennen, andere voelen zich machteloos of wanhopig, weer andere blijven optimistisch. Geen van die reacties is fout. Het zijn manieren om met angst om te gaan. Het helpt om te zien dat jullie misschien gewoon verschillend reageren op dezelfde angst.
Wat doet dit met jou?
Misschien merk je dat je het eten niet eens meer ter sprake brengt als je partner thuis is. Je wacht tot je alleen bent met je kind. Eigenlijk doe ik dit in mijn eentje.
Het maakt eenzaam. Je draagt de zorg, en daarbovenop ook nog de twijfel. Misschien voel je boosheid naar je partner. Misschien ga je juist harder trekken, waardoor de ander meer afstand neemt. Dat is een bekend patroon, en het kost jullie allebei veel.
Al die gevoelens mogen er zijn. Je hoeft je niet te schamen dat je boos of verdrietig bent op degene met wie je dit samen zou willen doen.
Wie is hier eigenlijk de tegenstander?
Dat is misschien de belangrijkste vraag. Als jullie steeds botsen, voelt het alsof je partner het probleem is. Of alsof jullie relatie het probleem is.
BUDDY UP gebruikt een beeld dat veel ouders helpt: het eetmonster. Het eetprobleem is de gezamenlijke vijand. Niet jij, niet je partner, en ook niet jullie relatie. Zodra jullie elkaar gaan bevechten, wint het eetmonster terrein. Zodra jullie samen tegenover het eetprobleem gaan staan, verandert er iets.
Dat betekent niet dat jullie het over alles eens moeten zijn. Verschillen mogen. Maar naar het eetprobleem toe wil je zoveel mogelijk één lijn trekken. Spreek bijvoorbeeld samen af welke grenzen jullie stellen, en wie het gesprek voert als er discussie over eten ontstaat.
Hoe praat je erover zonder ruzie?
Kies een rustig moment, niet midden in een conflict en niet vlak na een moeilijke maaltijd. Begin bij wat jullie delen: jullie willen allebei dat het goed gaat met je kind.
Wat wel helpt:
Vertellen wat je ziet, niet wat je denkt dat het is.
Vragen wat je partner ziet, en echt luisteren.
Eén kleine stap voorstellen in plaats van een groot plan.
Spreken in de ik-vorm: "Ik maak me zorgen", in plaats van "Jij ziet het niet".
Wat je liever vermijdt:
"Jij ziet het nooit" of "Jij bent altijd te laat".
Ruzie over je kind waar je kind bij is.
Je partner overtuigen met alles wat je op internet hebt gelezen.
Wat kun je zeggen?
"Ik hoop dat jij gelijk hebt en dat het een fase is. Maar ik maak me zorgen en ik kan dat niet alleen dragen."
"Wil je deze week eens extra letten op hoe het gaat bij het eten? Dan praten we zondag verder."
"We hoeven het nu niet eens te zijn over wat het is. Zullen we samen naar de huisarts gaan om het uit te zoeken?"
"Ik wil niet tegen je vechten. Ik wil met je naast ons kind staan."
"Het eetprobleem is onze tegenstander, niet wij tegen elkaar."
Laat een buitenstaander meekijken
Als jullie blijven vastlopen, helpt het vaak om een derde te vragen. Dat kan de huisarts zijn, of de behandelaar als je kind al hulp krijgt. Een buitenstaander kan zeggen wat jij al tien keer hebt gezegd, maar dan komt het anders binnen. Dat is niet eerlijk, maar het werkt wel.
Je kunt ook alleen gaan, als je partner niet mee wil. Je hebt de toestemming van je partner niet nodig om zelf hulp en advies te zoeken.
Mag je ook hulp zoeken voor jullie relatie?
Ja. Een eetstoornis in huis zet bijna elke relatie onder druk. Dat is geen teken dat jullie relatie zwak is. Het is een teken dat de belasting groot is.
Alexandra, een moeder in BUDDY UP, vertelt:
"Onze relatie kwam onder druk te staan, daarom zijn wel allebei ook hulp gaan zoeken voor onszelf. Dat was nodig, want we wilden elkaar niet verliezen."
Alexandra, moeder
Hulp voor jezelf of voor jullie samen is dus geen luxe. Het kan een oudergroep zijn, een coach of relatietherapie. Het is een manier om sterk genoeg te blijven voor je kind, en voor elkaar.
Hoe zorg je dat jij het volhoudt?
Als jij de enige bent die het ziet, draag je vaak ook het meeste. Jij belt de huisarts, jij let op bij het eten, jij ligt wakker. Dat houdt niemand lang vol. Herstel van een eetstoornis is een marathon, en jij staat pas aan het begin.
Let daarom op je eigen batterij. Slaap je slecht, ben je snel geïrriteerd, huil je vaker dan je wilt? Neem dat serieus. Zoek iemand bij wie je je verhaal kwijt kunt, buiten je partner om. Een vriendin, een zus, een andere ouder die dit kent.
En vraag je partner om concrete dingen, ook als jullie het nog niet eens zijn over wat er speelt. "Wil jij zaterdag koken?" of "Wil jij haar dinsdag naar hockey brengen?" Zo deel je de zorg alvast een beetje, zonder dat eerst de hele discussie gewonnen hoeft te worden.
Wat als je kind er tussenin komt?
Kinderen met een eetstoornis voelen verschillen tussen ouders haarfijn aan. De eetstoornis gebruikt die ruimte. "Papa vindt het wel goed." "Mama zeurt altijd." Jij zegt nee tegen nog een extra rondje fietsen, en tien minuten later hoor je in de gang: "Ach, ga maar even."
Probeer daarom, zelfs als jullie het nog niet eens zijn, een paar dingen samen af te spreken. Bijvoorbeeld dat jullie elkaar niet afvallen waar je kind bij is. Overleggen kan later, met z'n tweeën. Hoe duidelijker en voorspelbaarder jullie zijn, hoe minder ruimte er is om jullie tegen elkaar uit te spelen.
En als het echt niet lukt?
Soms blijft je partner het niet zien. Dan kun je nog steeds veel doen. Je kunt zelf de huisarts bellen, zelf steun zoeken, zelf het gesprek met je kind aangaan. Je partner kan later instappen. Vaak gebeurt dat ook, als er een diagnose ligt of als iemand van buiten bevestigt wat jij zag.
Maak je je zorgen over de lichamelijke toestand van je kind, wacht dan niet tot jullie het eens zijn. Bel de huisarts of buiten kantoortijd de huisartsenpost. Bij acuut gevaar bel je 112.
Je doet het goed door te blijven kijken
Twijfel aan jezelf hoort erbij als de mensen om je heen iets anders zeggen. Maar je zorg is een signaal, geen overdrijving. Je mag erop vertrouwen. En je mag tegelijk zacht blijven voor je partner, die misschien gewoon nog niet zover is.
Lees ook
Sta je er nu vaak alleen voor? Het BUDDY UP ouder- en naastenprogramma is er speciaal voor ouders en naasten. Het geeft je handvatten en steun, ook als je partner nog niet zover is.