Na alle leugens: kun je je kind weer vertrouwen?

Je vindt een boterham in de prullenbak. Een uur eerder zei ze nog dat ze hem had opgegeten. Je zegt niets. Of je zegt iets en het eindigt in ruzie. Hoe dan ook voel je hetzelfde: je weet niet meer wat waar is.

Liegen is een van de pijnlijkste kanten van een eetstoornis. Niet alleen omdat je het eten niet kunt volgen, maar omdat het iets raakt in je band met je kind. Een moeder schreef:

"Het deed me pijn om er elke keer weer achter te komen dat ze had gelogen."

In dit artikel lees je waar die leugens vandaan komen, en vooral: hoe het vertrouwen weer terug kan komen. Met de woorden van Lana, die zelf herstelde, en van haar zus.

Misschien herken je dit:

  • "Ze zegt dat ze op school heeft gegeten. Ik weet niet of ik het moet geloven."

  • "Ik vind eten in haar jaszak en voel me net een rechercheur."

  • "Ik wil haar vertrouwen. Maar elke keer word ik teleurgesteld."

  • "Zal het ooit nog normaal worden tussen ons?"

Waarom liegt je kind?

Lana schreef jaren na haar herstel over wat zij "een spinnenweb van leugens" noemde. Ze beschreef hoe niet alleen het kind, maar het hele gezin verstrikt raakt. Over haar kant was ze heel eerlijk:

"Jouw kind wilt niet liegen, maar het moet liegen van het monster in haar hoofd."

De leugens komen volgens Lana voort uit angst en onzekerheid. De eetstoornis wordt geloofd. Doet je kind wat de eetstoornis wil, dan voelt het zich even sterk. Lukt dat niet, dan voelt het zich mislukt. Om die angst te vermijden, past je kind de waarheid aan.

"De gedachten die gecreëerd werden door de eetstoornis werden mijn waarheid dus daar paste ik mijn leven op aan."

Ze noemde ook de smoesjes die ze zelf gebruikte:

"Smoesjes als ik heb geen honger, ik heb al gegeten"

Ze schreef ook dat jij als ouder in dat web terechtkomt. Je gaat twijfelen aan jezelf. Spreekt je kind dit keer de waarheid? Zie je dingen die er niet zijn? Die onzekerheid is uitputtend. Je wordt een soort detective in je eigen huis, en dat wil je helemaal niet zijn.

Dat betekent niet dat je liegen goed moet vinden. Het betekent wel dat je het niet persoonlijk hoeft op te vatten. Je kind liegt niet om jou te kwetsen. Je kind liegt omdat de eetstoornis anders zijn houvast kwijtraakt. Lees ook waarom je dochter liegt over eten.

"Tegen mij kun je eerlijk zijn"

Veel ouders zeggen het: "Je kunt het me gewoon vertellen. Ik word niet boos." Lana herkende dat.

"Ik ben je ouder denk je. Tegen mij kun je eerlijk zijn. Heus; ik word niet boos."

Het is goed bedoeld. Maar hoe dieper je kind in de eetstoornis zit, hoe moeilijker het is om tegen de eetstoornis in te gaan. Ook bij een liefdevolle ouder. Eerlijk zijn voelt dan als verraad aan de enige zekerheid die je kind nog heeft.

Daarom werkt het vaak beter om liegen minder nodig te maken. Bijvoorbeeld door afspraken die niet afhangen van wat je kind vertelt, maar van wat je samen doet: samen eten, samen aan tafel blijven, vaste momenten. Dan hoef je niet elke keer te vragen of ze heeft gegeten. En hoeft je kind niet elke keer te kiezen tussen jou en de eetstoornis.

Hoe kwam het vertrouwen terug?

Lana vroeg het jaren later aan haar zus. Het vertrouwen was beschadigd. Hoe had zij dat teruggewonnen? Haar zus antwoordde:

"Naarmate het beter met je ging, je stappen begon te zetten en een deel van je masker afzette, besloot ik je weer te vertrouwen."

Ze voegde eraan toe dat ze niets had aan altijd wantrouwig blijven. Op een dag besloot ze dat niet meer te zijn.

"Ik kan je namelijk niet redden. Dat moet je zelf doen"

En wat hadden haar ouders gedaan? Lana vroeg ook dat.

"Die hebben moeten loslaten zei mijn zus."

Loslaten dat zij de problemen van hun dochter niet konden oplossen. Dat het een gevecht was dat Lana zelf moest aangaan, met hulp en steun van haar omgeving.

Wat betekent loslaten hier?

Loslaten klinkt als opgeven. Dat is het niet. Het gaat erom dat je stopt met proberen alles te controleren, omdat je merkt dat controle de strijd groter maakt. Je blijft betrokken, je blijft grenzen houden, en je zorgt voor de juiste hulp. Maar je accepteert dat je niet elke leugen kunt voorkomen, en dat het herstel uiteindelijk van je kind zelf moet komen.

Voor broers en zussen geldt hetzelfde. Lana's zus koos er bewust voor om haar weer te vertrouwen, zodra ze zag dat Lana stappen zette. Dat is een mooie volgorde: eerst kleine stappen van je kind, dan een beetje meer vertrouwen van jou.

Lees meer over invloed hebben zonder controle.

Wat kun je zeggen?

Als je een leugen ontdekt:

  • "Ik zag de boterham in de prullenbak. Ik ben niet boos op jou. Ik maak me zorgen."

  • "Ik snap dat de eetstoornis je dit laat doen. Ik wil wel dat we het samen anders gaan aanpakken."

  • "Het maakt me verdrietig dat ik niet weet wat waar is. Daarom wil ik dat we samen eten."

Als je kind eerlijk is geweest:

  • "Dank je dat je het me vertelt. Dat was vast niet makkelijk."

  • "Ik zie dat je ertegenin gaat. Daar ben ik trots op."

Wat helpt en wat niet

Wat helpt:

  • Afspraken die niet afhangen van wat je kind zegt, zoals samen eten.

  • Rustig benoemen wat je ziet, zonder verhoor.

  • Eerlijkheid belonen met warmte, niet met extra controle.

  • Je eigen verdriet en boosheid kwijt kunnen bij iemand anders.

Wat minder helpt:

  • Elke leugen tot een groot drama maken.

  • Je kind uithoren of betrappen als doel.

  • Stiekem controleren zonder dat je kind het weet. Dat breekt vertrouwen van twee kanten.

  • Verwachten dat het vertrouwen in één keer terug is.

Je mag ook gekwetst zijn

Lana was eerlijk over de gevolgen:

"Ja, de leugens zorgden voor een scheur. Het was kwetsend en verdrietig. Als ouder moet je dit een plekje geven."

Het is normaal dat je je bedrogen voelt. Dat je je afvraagt of je ooit nog iets kunt geloven. Die gevoelens hoef je niet weg te stoppen. Praat erover met je partner, een vriend of iemand die het zelf heeft meegemaakt. Laat je verdriet niet ontploffen aan tafel, maar geef het wel ergens een plek.

Lana schreef ook dat het gezin altijd een soort antenne zal houden. Een mindere dag, een terugval, vallen en opstaan. Dat hoort erbij. Lees ook wat je doet bij terugval.

Wanneer is het meer dan liegen?

Ontdek je dat je kind overgeeft, middelen gebruikt of ongemerkt heel veel beweegt, en zie je lichamelijke klachten zoals duizeligheid, flauwvallen of hartkloppingen? Neem dan dezelfde dag contact op met de huisarts of de huisartsenpost. Bij acuut gevaar bel je 112. Vertel de behandelaar ook wat je ontdekt. Dat is geen verraad aan je kind. Het is zorg.

Het vertrouwen komt terug

Lana sloot haar verhaal af met een zin voor elke ouder die nu niet meer weet wat waar is:

"Voor elke ouder; het vertrouwen komt terug. Elke dag een beetje meer. Acceptatie en loslaten zijn de sleutelwoorden. En tijd. Geef het tijd."

Het vertrouwen kwam bij haar gezin niet terug door één groot gesprek. Het kwam terug omdat Lana stappen zette, en omdat haar familie haar die stappen liet zetten. Dat kan bij jullie ook. Niet vandaag, misschien niet volgende maand. Maar stap voor stap.

Lees ook

Zit je vast in wantrouwen en controle? Plan een gesprek bij ISA Power. Onze ervaringsdeskundigen kennen beide kanten van het spinnenweb en begeleiden je, naast de zorg die er al is.

Previous
Previous

Wat had mij geholpen? Tips van jongeren die herstelden van een eetstoornis

Next
Next

Mijn broer had anorexia: een zus vertelt