Het is zondagavond. Je kind komt terug van een weekend bij je ex. Het is stil en gespannen. Je vraagt hoe het was. "Prima." Later hoor je dat er nauwelijks gegeten is, of dat er een discussie was over sporten. En jij weet niet of je het moet aankaarten. Want elk gesprek met je ex kost al zoveel energie. Ziet hij het dan echt niet? Of wil hij het niet zien?
Een eetstoornis is voor elk gezin zwaar. Als je kind in twee huizen woont, komt er een extra laag bij. Verschillende regels, verschillende ideeën, en soms oude pijn tussen jullie. Toch kun je ook in deze situatie veel voor je kind betekenen.
Waarom is een eetstoornis lastiger bij twee huizen?
Een eetstoornis zoekt de ruimte. Waar regels verschillen, ontstaat die ruimte. Je kind kan bij de ene ouder meer laten zien dan bij de andere. Of het speelt ouders onbewust tegen elkaar uit. "Bij papa hoeft dat niet." "Mama zeurt nooit over toetjes."
Dat is meestal geen berekening van je kind. Het is het eetprobleem dat de weg van de minste weerstand zoekt. Je kind heeft dit niet gekozen. Het zit er zelf ook in vast.
Daarbij kan het zijn dat jullie de situatie heel verschillend zien. De een maakt zich grote zorgen, de ander denkt dat het meevalt. Zonder dagelijks contact is dat lastig bij te sturen. En elke wissel tussen de huizen is voor je kind ook een overgang, met spanning die het moet dragen.
Waarom is één lijn zo belangrijk?
In BUDDY UP, het boek van Isabelle Plasmeijer, komt één advies steeds terug: wees duidelijk, voorspelbaar en consequent. Dan kan je kind jullie niet tegen elkaar uitspelen. Dat geldt voor ouders die samenwonen, en des te meer voor ouders in twee huizen.
Een moeder geeft in het boek deze les mee aan andere ouders:
"Ik zou de relatie tussen mijn partner en mij bespreekbaar (blijven) maken en gezamenlijk als ouders één lijn trekken."
Moeder
Zij heeft het over een partner, maar de kern geldt ook als jullie uit elkaar zijn. Jullie relatie is voorbij, het ouderschap niet. En juist over de eetstoornis helpt het als jullie hetzelfde zeggen en hetzelfde doen.
Eén lijn betekent niet dat alles in beide huizen precies gelijk moet. Bedtijden, huisregels en gewoontes mogen verschillen. Het gaat om de afspraken rond eten, sport en herstel. Daar laat je liever geen gaten vallen.
Wie is de vijand eigenlijk?
Je typt een appje aan je ex, wist het weer, en typt het opnieuw. Als ik dit stuur, wordt het vast weer ruzie. Als ouders het oneens zijn, wordt de ander al snel de tegenstander. Zeker na een scheiding, als er nog oude pijn ligt. Isabelle gebruikt in BUDDY UP een ander beeld: het eetmonster. Het eetprobleem is de gezamenlijke vijand. Niet jullie relatie, en niet de andere ouder.
Dat beeld kan helpen in een lastig gesprek. Je strijdt niet tegen je ex. Jullie strijden allebei tegen hetzelfde monster, ieder vanuit een eigen huis. Hoe minder jullie met elkaar vechten, hoe minder ruimte het eetmonster krijgt.
Wat helpt om samen te werken?
Jullie hoeven geen vrienden te zijn. Jullie hoeven het ook niet over alles eens te zijn. Wel helpt het als jullie op een paar punten één lijn trekken.
Wat wel helpt:
Samen naar de behandelaar gaan, of in ieder geval allebei geïnformeerd worden.
Een paar basisafspraken maken over maaltijden en sport, in overleg met de behandelaar.
Afspreken wie het gesprek voert als er discussie is over eten, zodat je kind niet gaat shoppen tussen jullie.
Een vaste manier van overleggen kiezen die werkt. Een kort berichtje na elk weekend, of een gedeeld document.
Het gesprek zakelijk houden en richten op je kind.
Wat je liever vermijdt:
Je kind gebruiken als boodschapper tussen jullie.
Negatief praten over de andere ouder waar je kind bij is.
Oude ruzies erbij halen in gesprekken over de eetstoornis.
Elkaar afvallen als je kind klaagt over de regels in het andere huis.
Zorg ook dat alle hulpverleners dezelfde kant op kijken. Isabelle noemt dat in het boek: alle neuzen dezelfde kant op. Weet allebei wie de hoofdbehandelaar is en wie je belt bij een crisis. Dan hoeft niemand te gissen, ook niet als je kind bij de ander is.
Wat kun je zeggen?
Tegen je ex:
"Ik weet dat we het niet over alles eens zijn. Maar ik denk dat het voor haar beter is als we bij het eten hetzelfde doen. Kunnen we dat samen met de behandelaar afspreken?"
"Ik wil je niet vertellen hoe je het moet doen. Ik wil wel weten hoe het gaat bij jou, en jij mag dat ook van mij weten."
"Zullen we na elk weekend even kort laten weten hoe het ging?"
"We zijn het over veel oneens. Maar we willen allebei dat ze beter wordt. Laten we daar beginnen."
Tegen je kind:
"Papa en ik zijn het niet altijd eens. Maar over jouw herstel willen we samenwerken."
"Als je bij mij andere regels wilt omdat het bij mama anders gaat, dan overleg ik eerst met haar."
Wat als je ex niet wil meewerken?
Dat komt voor, en het is frustrerend. Ik sta er alleen voor, ook al zijn we met z'n tweeën. Je kunt je ex niet dwingen. Wel kun je zorgen dat je zelf zo goed mogelijk handelt. Houd je aan de afspraken met de behandelaar. Wees in jouw huis een stabiele, rustige plek.
Vraag de behandelaar om te bemiddelen of om beide ouders apart te spreken. Soms komt informatie van een buitenstaander beter aan. Is er sprake van een conflict dat de zorg voor je kind echt in de weg staat? Vraag dan hulp, bijvoorbeeld van een mediator.
Probeer ook te begrijpen waar de weerstand van je ex vandaan komt. Soms is ontkennen een manier om met angst of schuldgevoel om te gaan. Dat maakt het niet makkelijker, wel iets minder persoonlijk.
Gaat het lichamelijk niet goed met je kind, ook als het bij de andere ouder is? Wacht niet. Neem contact op met de huisarts of de huisartsenpost. Bij acuut gevaar bel je 112.
Hoe houd je het zelf vol?
Je draagt de zorg voor een ziek kind, en je moet ook nog samenwerken met iemand met wie het misschien niet meer klikt. Dat is veel. Zoek steun bij mensen om je heen, of bij een professional. En wees mild voor jezelf als het overleg met je ex een keer niet lukt.
Isabelle beschrijft in BUDDY UP hoe belangrijk het is dat ouders ook hulp zoeken voor zichzelf, los van de therapie van hun kind. Een oudergroep of een coach kan je helpen om je eigen boosheid of verdriet ergens kwijt te kunnen. Dan hoeft het niet in het overleg met je ex terecht te komen.
Gebruik ook de tijd dat je kind bij de andere ouder is. Het is verleidelijk om die dagen vol te plannen met werk, of om de hele tijd te piekeren over hoe het daar gaat. Probeer er ook iets voor jezelf in te stoppen. Een wandeling, een avond met vrienden, gewoon slapen. In BUDDY UP heet dat je batterij opladen. Herstel is een marathon, en jij hebt die rustmomenten nodig om het vol te houden.
Ook nieuwe partners doen mee
Hebben jij of je ex een nieuwe partner? Betrek ook hen bij de basisafspraken. Een stiefouder die aan tafel een opmerking maakt over eten of lichaam, kan veel onrust geven. Een stiefouder die begrijpt wat er speelt, kan juist een steun zijn.
Twee huizen, één kind
Je kind heeft er baat bij als het merkt dat zijn ouders, hoe verschillend ook, samen achter het herstel staan. Dat hoeft niet perfect. Elke afspraak die jullie samen maken, maakt de ruimte voor de eetstoornis een beetje kleiner.
Lees ook
Wil je samen met een ervaringsdeskundige kijken hoe je als gescheiden ouders één lijn trekt? Plan een gesprek bij ISA Power. We denken met je mee, aanvullend op de zorg die je kind al krijgt.