Wat als we nu de verkeerde kiezen?
Je zit bij de huisarts met een folder in je hand en je kind zwijgend naast je. Je hebt een verwijzing, of je krijgt er binnenkort een. En dan komt de volgende vraag: welke behandeling is het beste voor mijn kind? Je hoort woorden als ambulant, deeltijd, klinisch. Je wilt een goede keuze maken, maar je weet niet waar je op moet letten. En misschien voel je de druk: als we nu verkeerd kiezen, verliezen we tijd.
Haal even adem. Je hoeft geen expert te worden. Je hoeft alleen genoeg te weten om goede vragen te stellen.
Wie bepaalt welke behandeling nodig is?
Dat doe je niet alleen. De huisarts en het behandelteam kijken samen met jou en je kind naar wat nodig is. Ze letten op hoe het lichamelijk gaat, hoe lang het al speelt, hoe het op school of werk gaat en wat er thuis mogelijk is. Een diagnose en behandeladvies komen altijd van een professional.
Jouw rol is goed geïnformeerd meepraten. Jij kent je kind. Die kennis is waardevol, ook voor de behandelaar.
Welke vormen van behandeling zijn er?
In de reguliere zorg zijn er grofweg drie vormen:
Ambulant: je kind woont thuis en gaat regelmatig naar gesprekken. Bij jongeren worden ouders vaak actief betrokken.
Deeltijd: je kind gaat een paar dagen per week naar een behandelcentrum en slaapt thuis.
Klinisch: je kind verblijft een periode in een instelling. Dat is meestal nodig als het thuis niet meer veilig of haalbaar is.
Welke vorm past, hangt af van de ernst en de situatie. Soms begint het ambulant en wordt het later intensiever, of andersom. Dat is geen mislukking, dat is bijsturen.
Waar moet een goede behandeling op letten?
Een eetprobleem is het topje van de ijsberg. Het eetgedrag is wat je ziet, maar daaronder zit iets wat je kind probeert te hanteren: angst, onzekerheid, druk, verdriet, soms een nare ervaring. Het eetprobleem heeft voor je kind een functie. Het beschermt ergens tegen.
Een goede behandeling heeft daarom oog voor twee dingen tegelijk. De lichamelijke gezondheid moet veilig zijn, dat staat voorop. En er moet aandacht zijn voor wat eronder zit. Isabelle Plasmeijer zegt het in haar boek BUDDY UP kort en krachtig:
"Stop met pleisters plakken!"
Isabelle Plasmeijer, uit BUDDY UP
Daarmee bedoelt ze: alleen het eetgedrag aanpakken is niet genoeg. Als het eten verbetert maar de onderliggende pijn blijft, zoekt die pijn vaak een andere uitweg. Of het eetprobleem komt later terug. Vraag dus altijd hoe een behandeling ook kijkt naar emoties, overtuigingen en wat je kind heeft meegemaakt.
Waar past begeleiding door ervaringsdeskundigen?
Naast behandeling is er begeleiding. Bij ISA Power bieden we specialistische begeleiding door ervaringsdeskundigen: mensen die zelf hersteld zijn van een eetstoornis en opgeleid zijn om anderen te begeleiden. Dat is geen klassieke GGZ-behandeling en ook geen vervanging ervan. Het is een aanvulling.
Ervaringsdeskundige begeleiding kan helpen om:
herkenning en hoop te geven ("iemand snapt wat ik voel")
de tijd tot een behandeling start te overbruggen
het herstel in het dagelijks leven te ondersteunen
ouders en naasten handvatten te geven
Veel gezinnen combineren een behandeling bij een instelling met begeleiding van ons. Zo krijgt je kind de medische en therapeutische zorg die nodig is, én iemand die vanuit eigen ervaring meekijkt.
Mag je kritisch zijn op de behandeling?
Wie ben ik om te twijfelen? Zij zijn de professionals. Die gedachte houdt veel ouders lang stil, ook als hun gevoel iets anders zegt.
Toch mag het. Sterker nog, het helpt je kind. Jij bent geen toeschouwer, maar een zorgconsument die meedenkt. Je mag vragen stellen, je mag twijfelen en je mag zeggen dat iets niet goed voelt. Een goede behandelaar vindt dat geen aanval. Die ziet het als waardevolle informatie.
In BUDDY UP geeft een moeder een advies dat veel ouders achteraf onderschrijven:
"Luister naar je kind en volg je intuïtie. Als je twijfelt aan de behandeling en hulpverlening, ga dan verder zoeken. Blijf naast je kind staan. Zoek hulp voor wat er achter de eetstoornis zit en begin daarmee, niet andersom."
Ingrid, moeder van Bente
Je intuïtie is geen bijzaak. Jij ziet je kind elke dag. Merk je dat je kind na elke sessie verder dichtklapt, of dat er nooit over gevoelens wordt gepraat? Dan is dat iets om te bespreken. Kritisch zijn betekent niet meteen stoppen. Het betekent eerlijk kijken of de hulp nog past.
Signalen om aan te kaarten:
Je kind voelt zich na lange tijd nog steeds niet gezien door de hulpverlener.
Er is alleen aandacht voor het eten, nooit voor wat eronder zit.
Jullie als ouders worden nauwelijks betrokken of krijgen weinig uitleg.
Je krijgt van verschillende hulpverleners tegenstrijdige adviezen.
Je hebt zelf een sterk gevoel dat er iets mist, ook als je niet precies weet wat.
Welke vragen kun je stellen aan de behandelaar?
Een gesprek met een behandelaar kan overweldigend zijn. Neem deze vragen op papier mee:
"Waarom adviseert u deze vorm voor ons kind?"
"Hoe worden wij als ouders betrokken?"
"Hoe houdt u de lichamelijke gezondheid in de gaten?"
"Hoe kijkt u naar wat er onder het eetprobleem zit?"
"Wanneer kijken we samen of het werkt?"
"Wat doen we als het slechter gaat?"
"Wat kunnen wij thuis doen om te helpen?"
"Mag ons kind daarnaast aanvullende begeleiding hebben?"
Schrijf de antwoorden op, of vraag of je het gesprek mag opnemen. Je hoeft niet alles te onthouden.
Hoe betrek je je kind bij de keuze?
Een kind dat zich gehoord voelt, staat vaak meer open voor hulp. Ook als het eigenlijk nog geen hulp wil. Laat je kind meedenken over wat het belangrijk vindt in een hulpverlener. Een klik maakt veel verschil.
Wat kun je zeggen tegen je kind?
"We gaan dit niet over je hoofd heen beslissen. Wat vind jij belangrijk aan een behandelaar?"
"Je hoeft het niet leuk te vinden. Ik wil wel weten waar je bang voor bent."
"Als je merkt dat het niet klikt, wil ik dat je het tegen me zegt. Dan kijken we samen verder."
"Ik vind het belangrijk dat er ook aandacht is voor hoe jij je voelt, niet alleen voor het eten."
Hoe help je je kind de behandeling vol te houden?
Je staat 's ochtends aan de trap te roepen dat jullie over tien minuten weg moeten. Er komt geen antwoord. Een behandeling kiezen is één ding. Volhouden is iets anders. Er komen weken waarin je kind geen zin heeft, sessies afzegt of zegt dat het "toch niks helpt". Dat hoort er vaak bij. Een deel van je kind wil beter worden, een ander deel wil het eetprobleem nog niet kwijt.
Wat je kunt doen:
Geef therapie voorrang. Plan andere dingen om de afspraken heen, ook als dat lastig is met werk of school. Zo laat je zien dat het belangrijk is.
Vraag niet na elke sessie wat er besproken is. Laat het aan je kind of het iets wil delen. Een simpele "hoe was het?" is genoeg.
Erken dat het zwaar is. Therapie raakt aan pijnlijke dingen. Het is logisch dat je kind daarna moe of prikkelbaar is.
Bespreek grote twijfels met de behandelaar. Niet achter de rug van je kind om, maar liefst samen.
Wat als de behandeling niet lijkt te werken?
Herstel kost tijd, dus geef een behandeling een eerlijke kans. Tegelijk mag je twijfels uitspreken. Bespreek ze met het behandelteam. Soms is een aanpassing nodig, soms een andere vorm, soms een andere hulpverlener. Een goede behandelaar gaat dat gesprek graag aan.
Gaat je kind lichamelijk achteruit? Wacht dan niet tot de volgende afspraak. Neem dezelfde dag contact op met de huisarts of huisartsenpost. Bij acuut gevaar bel je 112.
Wat je kind het meest nodig heeft
De vorm van behandeling is belangrijk. Maar de klik met de hulpverlener en de steun van thuis tellen net zo goed. Een kind dat zich gezien voelt, en ouders die achter de hulp staan: dat maakt verschil.
Kies wat past, niet wat perfect is
Er bestaat geen perfecte behandeling. Er bestaat wel een route die bij jouw kind past, en die kun je onderweg bijstellen. Je hoeft het niet in één keer goed te doen.
Lees ook
Wil je weten hoe onze begeleiding kan aansluiten bij de behandeling van je kind? Plan een gesprek, dan kijken we samen wat zinvol is.