Hoe zijn we hier in vredesnaam beland?
Een jaar geleden was het een kind dat soms wat minder at. Nu zit je in een spreekkamer en noemt de behandelaar het woord opname. Of je denkt er zelf al een tijdje aan. Je ziet je kind worstelen en voelt dat thuis misschien niet genoeg is. Tegelijk wil je je kind niet wegsturen.
Laat ik mijn kind in de steek als het opgenomen wordt? Of doe ik juist niet genoeg als ik het thuis houd? Er is geen eenvoudig antwoord. Wel zijn er dingen die helpen om een goede keuze te maken.
Welke vormen van hulp zijn er?
In grote lijnen:
Ambulante hulp. Je kind woont thuis en gaat naar afspraken bij een behandelaar of begeleider.
Deeltijdbehandeling. Je kind is een paar dagen per week overdag in een behandelcentrum en slaapt thuis.
Klinische opname. Je kind verblijft dag en nacht in een kliniek of ziekenhuis.
Wonen met begeleiding. Een tussenvorm: je kind woont tijdelijk in een begeleide woonomgeving, zonder dat het een medische opname is.
Welke vorm past, bepaal je niet alleen. De behandelaar en de huisarts kijken mee.
Wanneer is opname nodig?
Soms is opname echt nodig. Bijvoorbeeld als de lichamelijke gezondheid van je kind in gevaar is, of als hulp thuis niet genoeg blijkt. Dan gaat veiligheid voor alles.
Maak je je zorgen over de lichamelijke toestand van je kind? Neem dan contact op met de huisarts of de huisartsenpost. Bij acuut gevaar bel je 112.
Is een opname een teken dat je gefaald hebt?
Andere ouders krijgen het thuis toch ook voor elkaar? Die gedachte komt bij veel ouders op, vaak midden in de nacht.
Het antwoord is nee. Veel ouders voelen dat wel zo. Alsof een opname bewijst dat je het thuis niet goed genoeg hebt gedaan. In het boek BUDDY UP van Isabelle Plasmeijer wordt dat stevig rechtgezet: een opname is geen falen. Niet van jou, en niet van je kind.
Een medisch noodzakelijke opname is een manier om je kind te beschermen als het even niet anders kan. Soms is het eetprobleem sterker dan wat een gezin thuis kan opvangen. Dat zegt iets over de ernst van het probleem, niet over jouw liefde of inzet.
Het boek waarschuwt ook voor iets wat thuis makkelijk gebeurt. Ouders gaan steeds strenger worden, omdat het niet beter gaat. Het kind gaat steeds meer in verzet. Zo kan er een spiraal ontstaan waar niemand meer uit komt. Dan kan een opname soms juist rust brengen, voor iedereen.
Wat zijn de voordelen van thuis herstellen?
Je kind blijft in de vertrouwde omgeving, met familie, vrienden en school.
Wat geleerd wordt, wordt meteen toegepast in het gewone leven.
Jullie als ouders zijn direct betrokken en kunnen steunen.
Dat tweede punt is belangrijk. In BUDDY UP staat een gedachte die veel behandelaars delen: herstellen doe je uiteindelijk in het echte leven. Een kliniek kan veilig voelen, juist omdat alles geregeld is. Maar ergens moet je kind weer leren omgaan met school, vrienden, verjaardagen en een gewoon avondeten thuis.
Ook na een opname is thuis dus de plek waar het herstel verder moet. Het is goed om dat vanaf het begin in je achterhoofd te houden.
Wat vraagt thuis herstellen van het hele gezin?
Thuis herstellen vraagt veel. Je wordt soms meer zorgverlener dan ouder, en dat is zwaar. Probeer daarom vast te houden aan je rol als ouder. Je bent geen politieagent aan tafel en ook geen behandelaar. Die rollen horen bij anderen.
En er zijn vaak meer mensen in huis. Broers en zussen merken alles. Ze zien de spanning aan tafel, de zorgen van hun ouders, de aandacht die steeds naar één kind gaat.
Koos, een vader in BUDDY UP, vertelt hoe hij en zijn vrouw daar bewust mee omgingen:
"Als ouders wilden we haar niet de indruk geven dat alles om Nora draaide. [...] Anne zoveel mogelijk ruimte te bieden om haar eigen verhalen kwijt te kunnen."
Koos, vader van Nora
Thuis herstellen werkt beter als het hele gezin overeind blijft. Vraag broers en zussen regelmatig hoe het met hén gaat. Plan iets alleen met hen. En vraag hulp van familie en vrienden, zodat niet alles op jullie schouders rust.
Wat doet deze keuze met jou?
Je loopt 's avonds langs de kamer van je kind en blijft even staan voor de dichte deur. Als ze straks weg is, staat deze kamer leeg.
Over deze keuze lig je wakker. Misschien voel je schuld, opluchting en verdriet tegelijk. Opluchting dat iemand anders het even overneemt. Schuld over die opluchting. Verdriet om een lege kamer. Al die gevoelens mogen naast elkaar bestaan.
Misschien zijn jij en je partner het ook niet eens. De een wil zo snel mogelijk opname, de ander wil het thuis nog proberen. Praat daarover op een rustig moment, zonder je kind erbij. Jullie willen allebei hetzelfde: dat je kind beter wordt. Het eetprobleem is jullie gezamenlijke tegenstander, niet de ander.
Zoek ook steun voor jezelf. Bij andere ouders die dit meemaakten, bij een coach of een oudergroep. Zeker als je kind wordt opgenomen, valt er thuis ineens een stilte. Die stilte hoef je niet alleen te dragen.
Een tussenvorm: wonen met begeleiding
Soms past thuis niet meer goed, maar is een klinische opname niet nodig of niet passend. Of je kind komt uit een opname en jullie zijn allebei bang dat het thuis meteen weer misgaat. Dan kan een tussenvorm een brug zijn.
ISA Power heeft daarvoor Recovery Houses: in Limburg, Zeeland en Amsterdam. Daar wonen mensen met een eetstoornis tijdelijk samen, met dagelijkse begeleiding door ervaringsdeskundigen.
Eerlijk over wat dit wel en niet is: een Recovery House is geen ziekenhuis of kliniek, en geen vervanging van een medisch noodzakelijke opname. Het is wonen met begeleiding, als aanvulling op bestaande zorg. Medische controle blijft lopen via de huisarts of behandelaar. Voor sommigen is het een fijne stap: na een opname, als thuis even te veel is, of om te oefenen met zelfstandig leven in een veilige omgeving.
Welke vragen helpen bij het kiezen?
Vragen aan de behandelaar:
"Wat adviseert u, en waarom?"
"Is de lichamelijke situatie stabiel genoeg voor thuis?"
"Wat gebeurt er als het thuis toch niet lukt?"
"Welke steun is er voor ons als ouders?"
"Is er een tussenvorm die beter past?"
"Hoe ziet de overgang terug naar huis eruit, als het een opname wordt?"
En vraag jezelf eerlijk af: kunnen wij dit thuis aan, ook over een halfjaar? Wat heeft de rest van het gezin nodig?
Hoe houd je contact tijdens een opname?
Als het een opname wordt, blijf je kind zijn ouder. Houd contact, ook als je kind boos is of je afwijst. Een kaartje, een kort berichtje, een vast belmoment. Kleine dingen laten zien dat je er bent.
Houd ook contact met school en met de mensen om je kind heen. Dan is de stap terug naar huis straks minder groot. Je kind is niet uit het leven verdwenen, het is tijdelijk ergens anders.
Wat kun je zeggen tegen je kind?
Je kind heeft vaak grote angst voor een opname, of juist voor thuis. Betrek het bij de keuze en wees eerlijk:
"We sturen je niet weg. We zoeken de plek waar je nu het beste beter kunt worden."
"Ik kom je opzoeken, en je blijft altijd mijn kind. Dat verandert nooit."
"Wat maakt je het meest bang? Ik wil het weten, ook als we toch voor deze stap kiezen."
"Dit is geen straf, en het is ook niet jouw schuld. Het is hulp."
Er is geen foute keuze uit liefde
Welke weg jullie ook kiezen, je maakt die keuze vanuit zorg voor je kind. Soms blijkt later dat een andere vorm beter past. Dan kun je bijsturen. Herstel is maatwerk. Wat telt, is dat je kind de zorg krijgt die nu nodig is, en dat jij als ouder niet alleen staat in die keuze.
Lees ook
Wil je weten of een Recovery House of begeleiding thuis bij jouw kind past? Plan een gesprek en we kijken samen naar de mogelijkheden.