Hoelang duurt herstel van een eetstoornis?

Vorige maand ging het toch even beter? Waarom zitten we nu weer hier?

Het is avond. Het huis is stil en jij ligt wakker. Hoelang nog? Hoelang zit ik nog aan tafel met een knoop in mijn maag? Wanneer zie ik mijn kind weer lachen zonder dat er iets achter zit?

Overdag hou je je groot. Op je werk zeg je dat het "wel gaat". Maar 's avonds op de bank reken je terug: hoeveel maanden is het nu al? En je durft niet vooruit te rekenen.

Het is een van de vragen die ouders ons het vaakst stellen. Je wilt een horizon, een datum, iets om naartoe te leven. Dat is volkomen logisch. We geven je een eerlijk antwoord, ook al is dat minder eenvoudig dan je zou willen.

Is er een vaste duur voor herstel?

Nee. En dat is misschien het moeilijkste om te lezen. Herstel van een eetstoornis volgt geen schema. Bij het ene kind gaat het na een paar maanden de goede kant op, bij een ander duurt het jaren. Bijna nooit gaat het in een rechte lijn.

Wat wel vaststaat: herstel is mogelijk. Ook als het lang duurt, en op elke leeftijd. Dat is geen troostzin. Veel van ons hebben het zelf meegemaakt, aan de kant van het kind of aan de kant van de ouder.

Isabelle Plasmeijer, oprichter van ISA Power, vat het in haar boek BUDDY UP in vier woorden samen:

"Herstel is een reis."

Isabelle Plasmeijer, uit BUDDY UP

Een reis heeft geen vaste aankomsttijd. Er zijn omwegen, oponthoud en stukken waar je ineens flink opschiet. Dat beeld helpt veel ouders om minder op de klok te kijken en meer op de route.

Waarom kost herstel zoveel tijd?

Een eetstoornis gaat zelden alleen over eten. Eten is het topje van de ijsberg: de plek waar iets anders zichtbaar wordt. Angst, onzekerheid, het gevoel niet goed genoeg te zijn, de behoefte aan grip. Het eetgedrag verandert soms sneller dan wat eronder zit. Daarom kan je kind "beter" lijken te eten en toch van binnen nog flink worstelen.

Daarbij heeft het eetprobleem voor je kind een functie. Het geeft houvast in een wereld die eng voelt. Het beschermt tegen pijn die je kind (nog) niet anders kan dragen. Iets loslaten wat zo belangrijk voelt, vraagt moed. En moed groeit langzaam.

Echt herstel is ook meer dan normaal eten. Het gaat erom dat je kind zichzelf weer waardevol vindt, emoties kan voelen en uiten, minder hard is voor zichzelf en een eigen identiteit terugvindt. Dat zijn dingen die tijd nodig hebben, net als bij ieder ander mens die volwassen wordt.

Welke fases doorloopt je kind?

In BUDDY UP beschrijft Isabelle de Recovery Roadmap: zeven fases die veel kinderen in hun herstel doorlopen. Het is geen meetlat, maar een landkaart. Je ziet waar je kind ongeveer staat en wat het van jou nodig heeft.

  1. Ontkenning. Je kind ziet het probleem niet, of wil het niet zien. "Er is niks aan de hand."

  2. Erkenning en herkenning. Er komt een eerste besef: misschien klopt er iets niet.

  3. Start therapie. Je kind gaat naar behandeling of begeleiding, vaak met veel twijfel.

  4. Ik wil hier (niet) vanaf. Het ene moment wil je kind beter worden, het volgende moment vooral niet.

  5. Terugval. Oud gedrag komt terug, vaak bij stress of grote veranderingen.

  6. Loslaten. Je kind gaat steeds meer zelf, als fietsen zonder zijwieltjes.

  7. Transformatie. Het eetprobleem is niet meer nodig. Je kind ontdekt wie het is zonder.

Misschien herken je het: op maandag zegt je kind "ik wil hier echt vanaf", en op woensdag is de deur weer dicht. Meent ze het nou of niet? Allebei, eigenlijk.

Veel kinderen gaan een tijd heen en weer tussen fase 4, 5 en 6. Dat heet ambivalentie: twee kanten in je kind die allebei iets willen. Het voelt voor jou als stilstand of achteruitgang. Meestal is het een normaal onderdeel van de weg.

Wat heeft je kind in elke fase van jou nodig?

Stem je aanpak af op de fase. Dat scheelt veel strijd. Een paar voorbeelden:

  • In ontkenning helpt praten over wat je ziet en voelt meer dan bewijzen dat er iets mis is. Blijf in contact, ook als je kind de deur dichthoudt.

  • Bij de start van therapie helpt het als je laat merken dat therapie voorrang krijgt. Maak er tijd voor vrij, ook als het lastig past.

  • In de heen-en-weer-fase helpt het om niet te eisen dat je kind nu meteen stopt. Praat liever over wat het eetprobleem je kind oplevert, en over dromen voor later.

  • Bij terugval helpt het om rustig te blijven. Een terugval is geen mislukking, maar een signaal dat er iets speelt.

  • Bij loslaten helpt het om een stap terug te doen, ook al vind je dat spannend.

Weet je niet goed in welke fase je kind zit? Vraag het aan de behandelaar of begeleider. Zij kunnen met je meekijken.

Hoe zie je dat je kind vooruitgaat?

Vooruitgang zit niet alleen op het bord. Kijk ook naar wat je kind laat zien als mens. Een paar signalen die ouders vaak als eerste opmerken:

  • Je kind lacht weer om iets kleins, of maakt zelf een grapje.

  • Er is weer interesse in vrienden, muziek of een hobby.

  • Je kind zegt vaker wat het voelt, ook als dat boosheid of verdriet is.

  • Een tegenvaller leidt niet meteen tot oud gedrag.

Schrijf zulke momenten op. Op een zware dag helpt het om terug te lezen hoeveel er al veranderd is.

Wat kun je zeggen als je kind vraagt hoelang het nog duurt?

Ook je kind wordt moe van het herstel. Je hoeft geen antwoord te hebben. Eerlijk zijn helpt meer dan geruststellen:

  • "Ik weet niet hoelang het duurt. Ik weet wel dat ik er de hele weg ben."

  • "Je hoeft niet te weten hoe het afloopt. We doen het gewoon dag voor dag."

  • "Het is oké dat je er moe van bent. Ik ben dat soms ook."

  • "Ik zie hoe hard je werkt, ook als het van buiten niet zo lijkt."

  • "Een slechte week maakt alles wat je al gedaan hebt niet ongedaan."

Hoe houd je het zelf vol?

Ik kan dit niet nog een jaar. Veel ouders denken het, weinigen zeggen het hardop. Herstel is een marathon, geen sprint. Je kunt het niet versnellen door harder te duwen. Wat je wel kunt doen: zorgen dat jij en je gezin het lang genoeg volhouden. Een ouder met een lege batterij kan geen steun meer geven.

Wat wel helpt:

  • Denk in seizoenen, niet in dagen. Vergelijk met drie maanden geleden, niet met gisteren.

  • Zie de kleine dingen. Een maaltijd zonder ruzie. Een gesprek dat even open was. Dat zijn bouwstenen.

  • Laat het lichamelijke aan de zorg. Laat de huisarts of het behandelteam de gezondheid van je kind volgen, zodat jij dat niet alleen hoeft te dragen.

  • Laad je batterij op. Plan iets leuks voor jezelf, zonder schuldgevoel. Een wandeling, een avond met een vriendin, een uur niets.

  • Zoek mensen die het snappen. Andere ouders begrijpen je zonder uitleg.

Wat je liever loslaat:

  • Deadlines in je hoofd, zoals "voor de zomer moet het beter zijn".

  • Elke dag opnieuw meten of het vooruitgaat.

  • Het idee dat jij alles alleen moet dragen.

Wat als het ineens slechter gaat?

Een moeilijke periode betekent niet dat alles voor niets was. Herstel gaat in golven. Een paar goede weken, en dan ineens een dag die je de adem beneemt. Dat voelt als opnieuw beginnen. Meestal is het dat niet. Je kind neemt alles wat het al geleerd heeft mee.

Let wel goed op lichamelijke signalen. Valt je kind flauw, is het duizelig, extreem moe of eet en drinkt het nauwelijks nog? Neem dan dezelfde dag contact op met de huisarts of, buiten kantoortijd, de huisartsenpost. Bij acuut gevaar bel je 112. Je hoeft niet te wachten tot het "erg genoeg" is.

Er is een weg vooruit

We weten hoe zwaar het is om niet te weten hoelang iets duurt. Maar we weten ook dat kinderen herstellen. Dat ze later terugkijken en zien hoe hun ouders bleven staan, ook op de dagen dat het niet leek te helpen. Jouw geduld en jouw aanwezigheid tellen, ook als je het resultaat nog niet ziet.

Je hoeft de hele reis niet vandaag te overzien. Alleen het volgende stukje.

Lees ook

Wil je ondertussen iets concreets in handen hebben? Download dan ons gratis e-book 25 tips voor ouders. Het is geschreven voor precies dit soort lange, onzekere periodes.

Previous
Previous

Next
Next

Is het mijn schuld dat mijn kind een eetstoornis heeft?