Mijn kind met een eetstoornis wil geen hulp: wat nu?

Je hebt het geprobeerd. Je hebt gepraat, voorzichtig en soms ook minder voorzichtig. Je hebt een afspraak voorgesteld bij de huisarts. En het antwoord was nee. "Er is niks aan de hand." "Ik ga niet naar een psycholoog." "Bemoei je er niet mee." Je staat met lege handen in de keuken. Je ziet je kind wegglijden en je voelt je machteloos.

Ik kan mijn kind toch niet aan de haren naar de huisarts slepen?

Dit is een van de zwaarste situaties waar ouders in terechtkomen. En het komt veel vaker voor dan je denkt. Je doet het niet verkeerd.

Waarom wil mijn kind geen hulp?

Voor jou is het duidelijk: er is iets mis, er moet hulp komen. Voor je kind ligt het anders. Het eetprobleem voelt vaak als iets dat helpt: het geeft controle, rust of een gevoel van succes. Hulp betekent dat dit houvast misschien wordt afgepakt. Dat is doodeng.

Andere redenen kunnen zijn:

  • Je kind ziet zelf (nog) niet dat er een probleem is

  • Schaamte, of angst om als "ziek" gezien te worden

  • Eerdere slechte ervaringen met hulpverlening

  • Het gevoel het zelf te moeten oplossen

  • Angst om jou teleur te stellen

Weigeren is dus meestal geen onwil. Het is angst, verkleed als nee.

Waarom is loslaten zo eng?

In het boek BUDDY UP van Isabelle Plasmeijer wordt dit ziektewinst genoemd. Dat woord klinkt hard, maar het betekent iets heel menselijks. Het eetprobleem levert je kind ook iets op. Grip op een chaotisch leven. Een manier om gevoelens niet te hoeven voelen. Soms ook aandacht en zorg van anderen, of een reden om niet aan eisen te hoeven voldoen.

Loslaten betekent dan: iets kwijtraken wat bescherming biedt. En de vraag "wie ben ik nog zonder?" kan heel groot zijn. Sommige kinderen zijn zelfs bang dat mensen afstand nemen zodra het beter gaat.

Het helpt om dit te weten. Dan zie je dat je kind niet koppig is, maar bang. En dat jij niet alleen tegen een nee vecht, maar tegen een stevig beschermingsmechanisme.

Wat als je kind wel gaat, maar niet meedoet?

Je zit in de auto op de parkeerplaats te wachten. Na een uur stapt je kind in. "Hoe was het?" "Goed." En verder niets. Soms zegt je kind ja tegen hulp, maar verandert er weinig. Een vader vertelt in BUDDY UP:

"Mijn kind vertelde wat de hulpverlener wilde horen. Ze ging wel braaf naar de sessies, maar ze was nog niet bereid om haar eetstoornis los te laten."

Marc, vader

Dat is geen falen van jou, en ook niet van je kind. Het laat zien dat motivatie niet aan of uit staat. Het boek beschrijft herstel als een route met fases, de Recovery Roadmap. Die begint vaak bij ontkenning, gaat via erkenning en het starten van therapie, en kent daarna veel heen en weer. Het ene moment wil je kind er vanaf, het volgende moment niet. Dat heen en weer is normaal.

Weet je in welke fase je kind ongeveer zit, dan kun je je aanpak daarop afstemmen. Een kind dat nog in ontkenning zit, heeft weinig aan argumenten. Het heeft vooral een ouder nodig die blijft.

Moet je eisen dat je kind stopt?

Nee, in het begin liever niet. BUDDY UP raadt aan om niet meteen te eisen dat je kind stopt met het eetprobleem. Dat roept vaak alleen meer verzet op.

Wat wel kan helpen:

  • Leg uit wat de functie is. "Ik denk dat het eetprobleem je ergens tegen beschermt. Dat snap ik."

  • Maak samen een lijst met voor- en nadelen. Wat levert het eetprobleem je op? Wat kost het je? Laat je kind zelf schrijven. Jij luistert.

  • Praat over dromen. Wat wil je kind later? Waar wordt het blij van? Herstel wordt makkelijker als het ergens naartoe gaat.

Zo ontstaat ruimte om zelf te ontdekken dat het eetprobleem meer kost dan het oplevert. Dat inzicht werkt sterker dan elke preek.

Wat kun je verder doen?

Ook al wil je kind geen hulp, je staat niet stil:

  • Blijf in contact. Houd de relatie warm. Doe samen dingen die niet over eten gaan.

  • Blijf je zorgen rustig benoemen. Niet elke dag, wel af en toe.

  • Bied kleine stappen aan. Misschien is een psycholoog te groot, maar een gesprek bij de huisarts wel te doen. Of eerst een gesprek met een ervaringsdeskundige, iemand die het zelf heeft meegemaakt.

  • Geef keuzes. "Wil je liever met mij naar de huisarts, of met papa?" Keuzes geven je kind een gevoel van regie.

  • Laat informatie liggen. Een folder, een website, een verhaal van iemand die hersteld is. Zonder druk.

  • Ga zelf naar de huisarts. Je kunt je zorgen ook zonder je kind bespreken.

Wat als je kind helemaal dichtklapt?

Soms lukt zelfs contact bijna niet meer. Je klopt op de deur en krijgt geen antwoord. Moet ik het dan maar laten gebeuren? Dan voelt het alsof je niets kunt. Een vader beschrijft in BUDDY UP hoe hij daarmee omging:

"In verbinding blijven met Amy ging heel moeilijk. [...] Als je kind er niet voor open staat, kun je niet veel rechtstreeks doen. Je zoekt hulp bij anderen [...]"

Marcel, vader van Amy

Dat is een belangrijke gedachte. Als de directe weg dicht zit, kun je via anderen werken. Een tante bij wie je kind zich veilig voelt. Een mentor. Een vriendin van de familie. In het boek heet dat een Recovery Army: een kring van mensen rond je kind die allemaal een beetje steun geven. Niet alles hoeft via jou.

Wat kun je zeggen?

  • "Ik blijf me zorgen maken, en ik blijf er voor je."

  • "Ik snap dat het eng is om iets los te laten wat je helpt. Ik vraag niet dat je meteen stopt."

  • "Wil je eens opschrijven wat het eetprobleem je oplevert, en wat het je kost? Je hoeft het mij niet te laten zien."

  • "Je hoeft niet alles in één keer. Een eerste gesprek is genoeg."

  • "Als je nu niet wilt, is dat oké. Ik vraag het later nog eens."

Wat is het verschil tussen een kind en een volwassen kind?

In Nederland zegt de wet het zo. Is je kind jonger dan 12, dan beslis jij als ouder over behandeling. Is je kind 12 tot 16 jaar, dan is toestemming nodig van je kind én van jou. Alleen in uitzonderlijke situaties kan een behandelaar daarvan afwijken, bijvoorbeeld om ernstige schade te voorkomen. Vanaf 16 jaar beslist je kind zelf. Dat voelt machteloos, maar je invloed als ouder blijft groot. Jouw volhouden, je geduld en je liefde doen ertoe, ook als je het effect niet direct ziet.

Wanneer kun je niet wachten?

Als je kind lichamelijk in gevaar is, gaat de gezondheid voor. Bij flauwvallen, ernstige zwakte, verwardheid, hartklachten of als je kind nauwelijks nog eet of drinkt, neem je dezelfde dag contact op met de huisarts of huisartsenpost. Ook als je kind dat niet wil. Bij acuut gevaar bel je 112. Dat geldt ook voor volwassen kinderen.

Mag je kind op jouw hoop leunen?

Ja. Ouders zeggen vaak: "Je moet het voor jezelf doen." Dat klinkt logisch, maar een kind dat zichzelf nog niet de moeite waard vindt, kan daar weinig mee. BUDDY UP raadt iets anders aan: laat je kind tijdelijk leunen op jouw kracht en hoop. Jij gelooft er alvast in, ook als je kind dat nog niet kan.

Zoek steun voor jezelf

Als je kind geen hulp wil, kun jij die wel nemen. Voor jezelf, en daarmee ook voor je kind. Ouders die steun krijgen, leren hoe ze het gesprek rustig houden, hoe ze grenzen stellen en hoe ze zichzelf staande houden. Dat heeft vaak meer effect op het kind dan je zou verwachten.

Een nee is niet voor altijd

Veel mensen die hersteld zijn, vertellen dat ze in het begin ook niets wilden weten van hulp. En dat het juist de mensen waren die bleven, die uiteindelijk het verschil maakten. Een nee vandaag kan een ja worden over een week, een maand of een jaar. Jij zorgt dat de deur open blijft.

Lees ook

Wil je leren hoe je je kind kunt steunen, ook als het nog geen hulp wil? Het BUDDY UP ouder- en naastenprogramma is er speciaal voor ouders en naasten in deze situatie.

Previous
Previous

Hoe begin ik het gesprek als ik een eetstoornis vermoed bij mijn kind?

Next
Next

Samen eten aan tafel: zo wordt het geen strijd