
Andere eetstoornissen: als het niet in een hokje past
Op deze pagina lees je over OSFED, orthorexia, bigorexia en andere vormen, en wat je doet als het nergens in past.
Je kind heeft iets met eten, dat weet je zeker. Maar het lijkt niet op anorexia, en ook niet op boulimia. Misschien zei iemand zelfs: "Het valt wel mee, het is geen echte eetstoornis." En toch zie je je kind lijden.
Niet elke eetstoornis past in een bekend hokje. Dat maakt het niet minder ernstig. Op deze pagina lees je over minder bekende vormen, en over groepen die vaak over het hoofd worden gezien.
- Het past nergens in, maar het klopt ook niet.
- Hij eet alleen nog gezond. Is dat nu erg?
- De huisarts zegt dat het meevalt. Mijn gevoel zegt iets anders.
Wat zie je als ouder?
Bij minder bekende eetstoornissen zien ouders vaak een mengeling van signalen:
- Je kind heeft strenge regels rond eten, maar valt niet per se af
- Je kind is obsessief bezig met "gezond" of "puur" eten
- Je kind traint dwangmatig om gespierder te worden
- Je kind gebruikt supplementen of poeders, en wil steeds meer
- Er zijn soms eetbuien, soms periodes van heel weinig eten
- Je kind kauwt eten en spuugt het uit, of geeft soms over zonder eetbuien
- Je kind met diabetes heeft ineens wisselende of slechte waarden
- Je kind is gespannen, somber of teruggetrokken rond eten en lichaam
Het belangrijkste signaal: eten, lichaam of sport nemen zoveel ruimte in dat het leven van je kind kleiner wordt.
Wat is het precies?
Hieronder lees je kort over een aantal vormen. Het is geen lijst om zelf een diagnose mee te stellen. Het helpt je om te begrijpen dat er meer is dan de bekende namen.
OSFED
OSFED staat voor Other Specified Feeding or Eating Disorder. Dit zijn eetstoornissen die ernstig zijn, maar niet precies voldoen aan de beschrijving van anorexia, boulimia of binge eating. Bijvoorbeeld een kind met alle kenmerken van anorexia, maar met een gewoon gewicht. Of een kind dat overgeeft zonder eetbuien. OSFED komt veel voor en is net zo serieus. Ook spit and chew valt meestal hieronder.
Orthorexia
Bij orthorexia is je kind obsessief bezig met gezond en "zuiver" eten. Het begint vaak als een gezonde leefstijl, maar wordt steeds strenger. Er komen meer regels, meer verboden, meer angst als het niet lukt. Orthorexia is geen officiële diagnose, maar kan wel zwaar zijn en overgaan in anorexia.
Bigorexia of inverse anorexia
Bij bigorexia, ook wel spierdysmorfie of inverse anorexia genoemd, vindt je kind zichzelf te klein of niet gespierd genoeg. Ook als anderen iets heel anders zien. Je kind traint dwangmatig, eet volgens strenge regels en kan supplementen of andere middelen gaan gebruiken. Het komt vooral bij jongens voor, maar niet alleen. Lees ook mijn zoon sport obsessief.
Eetstoornissen bij jongens
Jongens krijgen ook eetstoornissen, van anorexia tot binge eating. Ze worden vaak later herkend, omdat signalen worden gezien als "fanatiek sporten" of "gezond leven". Jongens schamen zich soms extra, omdat ze denken dat het een meidenprobleem is. Lees meer in eetstoornis bij jongens.
Eetstoornis bij diabetes (diabulimia)
Bij kinderen met diabetes type 1 kan een eetstoornis een extra gevaarlijke vorm krijgen. Sommige jongeren gaan bewust minder insuline gebruiken om gewicht te beïnvloeden. Dit wordt soms diabulimia genoemd. Het is heel riskant voor het lichaam. Merk je dat de waarden van je kind ineens slechter worden zonder duidelijke reden, of dat je kind geheimzinnig doet over spuiten? Neem dan direct contact op met het diabetesteam van je kind. Verander zelf niets aan de behandeling.
Waarom doet je kind dit?
De vorm verschilt, maar de functie lijkt vaak op elkaar. Het gedrag rond eten, lichaam of sport geeft je kind:
- een gevoel van controle en houvast
- een manier om spanning of onzekerheid te dempen
- het gevoel dat het "goed genoeg" is, zolang het zich aan de regels houdt
- een identiteit, bijvoorbeeld als sporter of als gezonde eter
Juist bij vormen die op gezond gedrag lijken, krijgt je kind vaak complimenten. Over discipline, over een gespierd lijf, over gezond kiezen. Dat maakt het nog moeilijker om te zien dat er iets mis is, voor jou en voor je kind.
Wat kun je doen?
Neem je zorgen serieus, ook zonder naam. Je hoeft niet te weten welke eetstoornis het is om hulp te zoeken. Het gaat om wat je ziet en wat het met je kind doet.
Ga naar de huisarts. Vertel concreet wat je ziet. Noem ook wat er goed gaat, zodat de arts een eerlijk beeld krijgt. Doe eventueel eerst de eetstoornis-test voor ouders.
Let op complimenten. Prijs je kind niet om afvallen, spieren of strenge discipline. Kijk naar wie je kind is.
Praat over het gevoel achter het gedrag. Niet over voedingswaarden of trainingsschema's.
Wat kun je zeggen?
- "Ik zie hoe hard je jezelf aanstuurt met eten en sporten. Ik vraag me af of het je nog plezier geeft."
- "Ik maak me zorgen. Niet omdat je iets fout doet, maar omdat het zoveel ruimte inneemt."
- "Ook als het geen bekende naam heeft, mag je er hulp bij krijgen."
Wat helpt meestal niet:
- Afwachten omdat het "geen echte eetstoornis" lijkt
- Meegaan in discussies over wat gezond is
- Complimenten over lichaam of discipline
- Bij diabetes zelf de insuline of het eten gaan regelen zonder het diabetesteam
Wanneer direct hulp?
Neem dezelfde dag contact op met de huisarts, of buiten kantoortijden met de huisartsenpost, als je kind flauwvalt, erg duizelig is, bijna niets eet of drinkt, vaak overgeeft of pijn op de borst heeft.
Heeft je kind diabetes en is het misselijk, braakt het, ruikt de adem vreemd, is het erg dorstig, suf of verward? Bel dan direct het diabetesteam of de huisartsenpost. Bij acuut gevaar bel je 112.
Elke vorm verdient hulp
Of de eetstoornis van je kind nu een bekende naam heeft of niet: je kind verdient hulp, en jij ook. Herstel is mogelijk, bij elke vorm. Lees meer op herstel van een eetstoornis.
Lees ook
Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken
Herken je je kind hierin, maar weet je niet goed waar je terechtkunt? Onze ervaringsdeskundigen denken met je mee, naast de zorg die je kind krijgt.
Je verhaal kwijt, advies en steun van een ervaren ouderbegeleider. Geen wachtlijst.
Maak je je zorgen om de lichamelijke gezondheid van je kind? Neem contact op met de huisarts of de huisartsenpost. Bij acuut gevaar bel je 112.