Per eetstoornis

Spit and chew bij je kind: kauwen en uitspugen

Op deze pagina lees je wat kauwen en uitspugen is, waarom het serieus is en hoe je erover begint.

Je ruimt de kamer van je kind op en vindt een plastic zakje. Erin zit gekauwd eten. Je begrijpt het niet. Je voelt walging, schrik, en dan vooral zorg. Wat gebeurt hier?

Misschien heb je nog nooit van spit and chew gehoord. Veel ouders niet. Het is een eetstoornis waar weinig over gepraat wordt, juist omdat er zoveel schaamte bij zit. Op deze pagina leggen we uit wat het is en hoe je je kind kunt steunen.

Wat zie je als ouder?

Spit and chew gebeurt bijna altijd in het geheim. Ouders vinden vaak eerst de sporen:

  • Zakjes, bakjes, tissues of servetten met gekauwd eten
  • Verstopte afvalzakken in de kamer, de tas of de auto
  • Er verdwijnt veel eten, vaak zoet of hartig, terwijl je kind weinig lijkt te eten
  • Je kind is lang alleen op de kamer of in de badkamer met eten
  • Je ruikt een vreemde geur in de kamer of de prullenbak
  • Er gaat veel zakgeld op aan eten
  • Je kind heeft last van de tanden, het tandvlees of de maag
  • Je kind eet aan tafel weinig of vermijdt gezamenlijke maaltijden
  • Je kind is gespannen, beschaamd of snel boos als het over eten gaat

Soms gaat spit and chew samen met ander eetstoornisgedrag, zoals heel weinig eten of eetbuien. Het kan ook op zichzelf staan.

Wat is het precies?

Bij spit and chew kauwt je kind eten, maar slikt het niet door. Het eten wordt weer uitgespuugd. Vaak gaat het om eten dat je kind zichzelf normaal verbiedt. Op die manier probeert je kind de smaak te ervaren, zonder het eten binnen te krijgen.

Spit and chew is geen officiële losse diagnose. Het valt meestal onder de overige eetstoornissen, ook wel OSFED genoemd. Dat betekent niet dat het minder ernstig is. Het is een serieus signaal dat je kind worstelt met eten, lichaam en emoties.

Het gedrag kan ook lichamelijke gevolgen hebben, bijvoorbeeld voor de tanden en de maag. En omdat het lichaam wel smaak krijgt maar geen voeding, kan het hele systeem uit balans raken. Een arts kan beoordelen hoe het lichaam van jouw kind ervoor staat.

Waarom doet je kind dit?

Spit and chew is vaak een compromis in het hoofd van je kind. Aan de ene kant is er verlangen naar eten, naar smaak, naar troost. Aan de andere kant is er grote angst om aan te komen of de controle te verliezen. Kauwen en uitspugen lijkt dan een uitweg: wel proeven, niet binnenkrijgen.

Het kan ook helpen om spanning of nare gevoelens even weg te duwen. Net als bij andere eetstoornissen geeft het kort een gevoel van rust. Daarna volgen vaak schaamte en walging van zichzelf.

Die schaamte is groot. Je kind weet dat het "raar" lijkt en is bang voor jouw reactie. Daarom verstopt het de sporen. Niet om jou te misleiden, maar omdat het niet weet hoe het dit zou moeten uitleggen.

Wat kun je doen?

Neem eerst even afstand. Je schrikt misschien, of voelt walging. Dat is normaal. Wacht met het gesprek tot je zelf rustig bent.

Begin bij zorg, niet bij het bewijs. Je hoeft het zakje niet op tafel te leggen. Vertel wat je hebt gezien en dat je je zorgen maakt.

Maak het bespreekbaar zonder oordeel. Laat merken dat je weet dat dit bestaat, en dat je kind niet de enige is.

Ga samen naar de huisarts. Benoem het gedrag concreet. Niet elke zorgverlener kent spit and chew goed, dus wees duidelijk over wat je ziet.

Ga niet zelf controleren of eten wegsluiten, tenzij je dat met de behandelaar hebt afgesproken. Dat maakt de schaamte meestal groter.

Wat kun je zeggen?

  • "Ik heb iets gevonden op je kamer. Ik ben niet boos, en ik schrik ook niet van jou. Ik maak me zorgen."
  • "Ik weet dat dit gedrag bestaat en dat het iets zegt over hoe moeilijk eten voor je is."
  • "Je hoeft je niet te schamen. Ik wil gewoon dat je hulp krijgt, en ik ga met je mee."

Wat helpt meestal niet:

  • Je kind confronteren met de gevonden zakjes als bewijs
  • Laten merken dat je het vies vindt
  • Het afdoen als een rare gewoonte die vanzelf overgaat
  • Er met anderen in het gezin over praten zonder dat je kind het weet

Wanneer direct hulp?

Neem dezelfde dag contact op met de huisarts, of buiten kantoortijden met de huisartsenpost, als je kind:

  • naast spit and chew bijna niets meer eet of drinkt
  • flauwvalt, erg duizelig of uitgeput is
  • veel buikpijn heeft of zich erg ziek voelt
  • verward of suf is

Bij acuut gevaar bel je 112.

Het geheim mag eruit

Voor veel jongeren is spit and chew het best bewaarde geheim van hun eetstoornis. Als iemand het ziet en niet wegloopt, is dat vaak een eerste stap naar herstel. Jij kunt die persoon zijn. Lees meer op herstel van een eetstoornis.

Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken

Weet je niet hoe je hierover begint? Onze ervaringsdeskundigen helpen je om het gesprek met je kind voor te bereiden.

Je verhaal kwijt, advies en steun van een ervaren ouderbegeleider. Geen wachtlijst.

Maak je je zorgen om de lichamelijke gezondheid van je kind? Neem contact op met de huisarts of de huisartsenpost. Bij acuut gevaar bel je 112.