Wat de eetstoornis van je kind jou over jezelf leert

Het is laat. Iedereen slaapt, behalve jij. Je ligt wakker en denkt na. Niet alleen over je kind, maar ook over jezelf. Over hoe je altijd alles regelt. Over hoe moeilijk je het vindt om nee te zeggen. Over waarom je je zo machteloos voelt nu je iets niet kunt oplossen.

Veel ouders merken dat de eetstoornis van hun kind ook vragen bij henzelf oproept. Dat is niet omdat jij de oorzaak bent. Het is omdat een crisis alles uitvergroot, ook je eigen patronen. Drie moeders schreven er op deze site over.

Misschien herken je een paar van deze gedachten:

  • "Ik regel altijd alles. Waarom lukt het nu niet?"

  • "Als ik even iets leuks doe, voel ik me meteen schuldig."

  • "Ik huil wel, maar alleen in de auto. Niet waar de kinderen bij zijn."

  • "Iedereen vraagt hoe het met haar gaat. Niemand vraagt hoe het met mij gaat."

  • "Ik zeg ja tegen alles, ook als ik eigenlijk niet meer kan."

Ja? Dan is dit artikel voor jou.

Eerst dit: het is niet jouw schuld

Laten we helder beginnen. Een eetstoornis heeft nooit één oorzaak, en ouders veroorzaken het niet met hun opvoeding. Lees meer in is het mijn schuld?.

Tegelijk kun je als ouder wel ontdekken dat er dingen zijn die je anders wilt doen. Dat is geen schuld. Dat is groei. Het verschil is belangrijk. Schuld kijkt achterom en verlamt. Groei kijkt vooruit en geeft ruimte.

"Ik kreeg een kans om mee te groeien"

Annekarien was moeder van een dochter die op haar dertiende boulimia kreeg. Toen ze haar verhaal schreef, was haar dochter achttien, deed ze eindexamen en had ze geen eetstoornis meer. Annekarien keek terug op de moeilijkste periode van haar leven.

"Toen bleek dat onze dochter een eetstoornis had voelde ik dat ik een kans kreeg om mee te mogen groeien, samen met mijn dochter. Inmiddels is onze band hechter dan ooit."

Ze ontdekte dat haar gevoelige dochter heel scherp zag hoe het gezin in elkaar stak. Door naar haar dochter te luisteren, leerde Annekarien zichzelf beter kennen. Een van de dingen die ze ontdekte:

"Kernpunt van ons systeem is dat we „Pleasers” zijn, dat we slecht onze grenzen kunnen aangeven."

"Ik heb me nooit zo gerealiseerd dat ik daardoor heel slecht voor mezelf zorgde."

Herken je jezelf daarin? Veel ouders van een kind met een eetstoornis zijn harde werkers, zorgers, mensen die het iedereen naar de zin willen maken. Dat zijn mooie eigenschappen. Maar ze kunnen ook betekenen dat je jezelf vergeet. En dat je kind van jou leert dat je eigen grenzen er minder toe doen.

Je bent een voorbeeld, ook in hoe je voor jezelf zorgt

Annekarien schreef:

"Wij zijn hun voorbeeld, van wie anders moeten ze het leren, toch?"

Denk aan een gewone avond. Je hebt de hele dag gewerkt, gekookt, gepraat met de behandelaar, je kind getroost. Om tien uur vraagt je partner of je even mee wilt naar buiten. Je zegt nee, want er moet nog een was. Je kind ziet dat. Een kind met een eetstoornis moet leren dat het mag bestaan, dat het fouten mag maken, dat het grenzen mag hebben. Dat leert een kind niet alleen in therapie. Het leert ook door te zien hoe jij met jezelf omgaat. Neem je rust? Zeg je nee als iets te veel is? Laat je zien dat je verdrietig bent?

Dat betekent niet dat je perfect moet zijn. Integendeel.

"We zijn niet op aarde gekomen om perfect te zijn"

Een andere moeder, die op deze site schreef over haar "lieve vrolijke meid", ontdekte iets vergelijkbaars. Ze voerde gesprekken met een coach en leerde niet alleen veel over haar dochter, maar ook over zichzelf.

"Zo kwam ik erachter dat ik zelf ook moeite had met me kwetsbaar opstellen."

Ze wilde altijd sterk overkomen en alles kunnen. Toen haar dochter ziek werd, lukte dat niet meer. Ze moest hulp vragen, en toegeven dat ze het niet wist. Haar coach gaf haar een zin mee die ze aan andere ouders doorgaf:

"Maar we zijn niet op aarde gekomen om perfect te zijn"

Het is een opluchting om dat te horen. Je hoeft het niet perfect te doen. Je kind heeft geen perfecte ouder nodig, maar een echte.

Helper zijn in plaats van redder

Tineke is moeder van een volwassen dochter met anorexia. Ze schreef een boek over de jaren waarin ze haar dochter zag vechten. Het opschrijven hielp haar om alles te verwerken. Op deze site werd haar belangrijkste inzicht gedeeld:

"Het leven van een ander kun je niet leiden, ook niet dat van je kind. Je kunt hooguit een helper zijn"

Ze beschreef het heen en weer geslingerd worden tussen hoop, vrees en vertrouwen. En het leren leven met de onzekerheid of haar dochter weer zou opstaan als ze viel. Haar conclusie:

"Ik heb niet alleen leren beseffen dat ik niet degene ben die voor haar geluk kan zorgen, maar ook dat dit ondanks de pijn een bevrijding kan zijn."

Dat is misschien het moeilijkste inzicht voor een ouder. Je wilt je kind redden. Maar herstel kun je niet afdwingen. Je hebt wel veel invloed. Je kunt hulp zoeken, structuur bieden, grenzen stellen, liefde geven. Maar het werk moet je kind uiteindelijk zelf doen. Lees ook invloed hebben zonder controle.

Wat kun je jezelf vragen?

Deze vragen zijn geen huiswerk en geen test. Ze zijn bedoeld om rustig over na te denken, misschien met je partner of iemand die je vertrouwt.

  • Waar zeg ik ja terwijl ik nee bedoel?

  • Wanneer heb ik voor het laatst iets voor mezelf gedaan?

  • Laat ik mijn kind zien dat ik ook verdrietig of moe ben?

  • Wat probeer ik op te lossen wat niet aan mij is?

  • Wie kan mij steunen, zodat ik niet alles alleen draag?

Wat kun je zeggen?

Tegen je kind:

  • "Ik leer ook. Ik doe het niet altijd goed, maar ik probeer het."

  • "Ik ga vanavond even een uur weg om bij te komen. Papa is er."

  • "Ik vind dit moeilijk. Ik ben verdrietig. Dat mag jij ook zien."

Tegen jezelf:

  • "Ik ben niet de oorzaak. Ik ben wel een deel van de oplossing."

  • "Ik hoef niet perfect te zijn. Ik hoef er te zijn."

Wat helpt en wat niet

Wat helpt:

  • Eigen steun zoeken: een coach, lotgenoten, een vriend.

  • Je eigen grenzen leren aangeven, ook tegenover je kind.

  • Opschrijven wat je meemaakt, zoals Tineke deed.

  • Milder zijn voor jezelf.

Wat niet helpt:

  • Jezelf de schuld geven van de ziekte van je kind.

  • Alles opzij zetten tot je zelf omvalt.

  • Denken dat jij het moet oplossen.

Een moeilijke periode, en ook een kans

Annekarien schreef dat ze zonder haar dochter niet zo gelukkig was geweest als nu. Het gezin maakte zelfs samen een wereldreis en groeide naar elkaar toe. Dat is haar verhaal, en niet elk gezin ervaart het zo. Je hoeft de eetstoornis ook niet dankbaar te zijn.

Maar veel ouders zeggen achteraf hetzelfde: ze leerden meer over zichzelf dan ze ooit hadden verwacht. Ze werden eerlijker, milder, en beter in grenzen aangeven. Dat neemt de pijn niet weg. Wel kan het iets moois toevoegen aan een zwaar hoofdstuk.

Lees ook

Wil je samen met andere ouders werken aan je eigen kracht? Het BUDDY UP ouder- en naastenprogramma biedt begeleiding door ervaringsdeskundigen, juist voor jou als ouder.

Previous
Previous

Haar gewicht is hersteld, maar mijn kind is nog niet terug

Next
Next

Durf grenzen te stellen: liefdevol en duidelijk bij een eetstoornis