Adoptie, trauma en een eetstoornis: als er meer speelt dan eten

Je hebt je kind in huis gekregen met een verhaal dat begon voordat jij er was. Je wist dat er littekens konden zijn. Je hebt er misschien boeken over gelezen, gesprekken over gevoerd. En nu komt daar een eetstoornis bij. Het voelt als een tweede berg, bovenop de eerste.

Marie Louise, adoptiemoeder, schreef op deze site over haar dochter. Over een trauma uit haar vroegste jaren, en een eetstoornis die zich langzaam aandiende. Haar verhaal is eerlijk, zoekend en herkenbaar voor veel ouders van een geadopteerd kind of een kind met een moeilijke start.

Misschien herken je dit:

  • "We wisten dat er littekens konden zijn. Maar dit hadden we niet verwacht."

  • "Ik heb alles gelezen wat ik kon vinden. Het helpt me niet echt verder."

  • "Elke hulpverlener zegt iets anders."

  • "Ik wil het voor haar oplossen, en dat lukt niet."

Hoe begon het?

Het begon niet met eten. Haar dochter voelde zich niet goed: moe, uitgeblust en erg misselijk. Dat gebeurde wel vaker aan het eind van de winter, dus het gezin nam wat rust. Maar dit keer bleef de misselijkheid. Haar dochter at steeds minder en viel af. Na een jaar van lichamelijke onderzoeken, die niets uitwezen, werd voorzichtig een eetstoornis genoemd.

"Wij waren verbaasd, ons kind wat altijd zo graag at en wat samen eten altijd enorm gezellig vond."

Een eetstoornis ziet er niet altijd uit zoals je verwacht. Soms begint het met lichamelijke klachten, zoals buikpijn of misselijkheid. Soms met angst. Lees meer over signalen van een eetstoornis bij je kind.

Wat heeft adoptie ermee te maken?

Er waren altijd al zorgen over hoe haar dochter worstelde met haar adoptieverleden. Een gespecialiseerd team stelde vast dat er sprake was van een trauma uit de tijd dat ze nog niet kon praten. Dat moest behandeld worden. Maar eerst moest haar dochter lichamelijk aansterken, en daarvoor was een ziekenhuisopname nodig.

Een eetstoornis heeft nooit één oorzaak. Maar bij veel kinderen helpt de eetstoornis om iets te dragen wat te groot voelt: angst, verdriet, onveiligheid, het gevoel er niet bij te horen. Bij kinderen die een vroege breuk hebben meegemaakt, kan dat extra spelen. Controle over eten kan voelen als de enige veilige plek.

Een jonge vrouw die herstelde, schreef op deze site over wat er bij haar achter de eetstoornis zat:

"Achter mijn eetstoornis verschuilt zich een hechtingsproblematiek. Ik heb nooit geleerd mijn gevoelens en emoties te uiten en zocht hiervoor coping mechanismen."

Niet eten om niet te hoeven voelen. Dat beschrijft ze als een van die manieren. Dat betekent niet dat elk kind met een moeilijke start een eetstoornis krijgt. Het betekent wel dat je bij herstel verder kijkt dan het bord. Lees ook meer over oorzaken van een eetstoornis.

Waarom is dit zo zwaar voor ouders?

Marie Louise schreef het zonder omwegen:

"Een trauma en een eetstoornis, zo zwaar voor ons kind. En voor ons, maar dat stond op het tweede plaats."

De traumabehandeling was zwaar en stressvol. De eetstoornis werd daardoor eerst erger. De spanning thuis liep op. Ze noemde ook waar ze als ouders tegenaan liepen:

  • tegenstrijdige adviezen van verschillende hulpverleners;

  • moeten vechten om als ouder serieus genomen te worden;

  • tegen je eigen grenzen en emoties aanlopen;

  • in een sociaal isolement terechtkomen;

  • opletten dat het hele leven geen eetstoornis wordt;

  • moeten toezien hoe je kind de grip op zichzelf verliest, en er niets aan kunnen doen.

Een gezin met een geadopteerd kind heeft vaak al een lange weg achter de rug. Gesprekken over afkomst, over loyaliteit, over vragen die misschien nooit beantwoord worden. Een eetstoornis kan al die oude vragen weer bovenhalen, bij je kind en bij jou. Misschien voel je je ook als adoptieouder extra verantwoordelijk, of extra onzeker. Dat is begrijpelijk. Maar ook hier geldt: je had niet de kennis die je nu hebt, en je hoeft het niet alleen te dragen.

Herken je dat? Dan ben je niet de enige. Ouders van een kind met trauma en een eetstoornis hebben vaak met veel verschillende hulpverleners te maken. Vraag om één vast aanspreekpunt, en om afstemming tussen de behandelaars. Je mag daarom vragen. Schrijf op wie wat heeft gezegd, zodat je tegenstrijdige adviezen kunt voorleggen in plaats van er zelf tussen te moeten kiezen.

Helpen zonder op te lossen

Marie Louise las alles wat ze kon vinden over vroegkinderlijk trauma en eetstoornissen. Ze wilde haar dochter begrijpen. Maar gaandeweg zag ze iets anders:

"Wat ik nu inzie is dat ik het voor haar wilde oplossen en dat gaat niet."

En:

"Afstand nemen was nodig voor ons allebei."

Dat klinkt misschien hard. Maar ze bedoelde iets liefdevols. Haar dochter moest haar eigen autonomie vinden, met haar ouders op de achtergrond. Haar dochter zou zelf aangeven waar ze heen wilde. Dat konden haar ouders niet afdwingen. Wel moest ze haar dochter soms liefdevol begrenzen.

Voor kinderen met een hechtingsverleden is dat een fijne balans. Te veel afstand kan voelen als afwijzing. Te veel nabijheid en controle kan benauwen. Het helpt om dit samen met de behandelaar te bespreken: wat heeft jouw kind nu nodig van jou?

Toen haar dochter zelf om hulp vroeg

Op een gegeven moment nam de eetstoornis zoveel ruimte in dat haar dochter zelf aan de bel trok:

"mama ik wil dit niet meer, ik wil er vanaf maar ik kan dat niet alleen"

Ze wilde geen gesprekken met een psycholoog. Ze wilde praten met iemand die hetzelfde had meegemaakt. Na overleg met de kinderarts, psychotherapeut en psycholoog kwamen haar ouders tot de conclusie dat een vertrouwenspersoon heel belangrijk was. Zij kozen voor een ervaringsdeskundige, naast de bestaande zorg. Het traject was nog pril toen ze schreef, maar het belangrijkste was er: haar dochter had vertrouwen.

Wat kun je zeggen?

  • "Je hoeft dit niet alleen te dragen. Ik ben er, ook als ik het niet kan oplossen."

  • "Jouw verhaal begon voordat ik er was. Ik wil er graag naar luisteren, als jij dat wilt."

  • "Ik ga niet weg, ook niet als je boos op me bent."

  • "Je mag zelf kiezen wie je in vertrouwen neemt. Ik help je om die persoon te vinden."

  • "Ik ben trots dat je om hulp vraagt."

Wat helpt wel en wat niet

Wat helpt:

  • Voorspelbaarheid en rust thuis.

  • Een vaste vertrouwenspersoon voor je kind, met wie het echt klikt.

  • Afstemming tussen alle hulpverleners.

  • Je eigen steun buiten het gezin.

Wat minder helpt:

  • Alles zelf willen begrijpen en oplossen.

  • Het adoptieverleden of het trauma steeds als verklaring gebruiken tegen je kind.

  • Dreigen met afstand of straf. Dat raakt precies de angst van je kind.

  • Wachten tot alles duidelijk is voordat je hulp vraagt.

Maak je je zorgen om het lichaam van je kind, zoals flauwvallen, duizeligheid of uitputting? Bel dezelfde dag de huisarts of de huisartsenpost. Bij acuut gevaar bel je 112.

Herstel, samen

Marie Louise vond het lastig om tips te geven. "Ieder doet het op de manier die bij hem/haar past", schreef ze. Maar haar hoop was helder: dat haar dochter zichzelf zou durven zijn en haar verleden een plek zou kunnen geven.

De jonge vrouw die over hechting schreef, had nog een lange weg te gaan, zei ze zelf. Maar ze wist wat ze nodig had. Haar laatste zin is een mooie gedachte voor elk gezin met een kind dat een moeilijke start had:

"Herstel én leef niet alleen, maar samen!"

Lees ook

Zoek je naast de behandeling een vertrouwenspersoon die het zelf heeft meegemaakt? Lees meer over ouderbegeleiding door de ervaringsdeskundigen van ISA Power.

Previous
Previous

Nu praat ik met mijn dochter, nu met de eetstoornis

Next
Next

Waarom heeft mijn kind een eetstoornis? De functie achter het gedrag